The rule of seven

8th July 2020

*Special Credit: Thanks Jak J Brits for the edits and suggestions!

Once upon a time not so long ago (it feels like yesterday) a new king came to sit on the throne. No one is exactly sure how it went down. He wasn’t elected or anything. No one chose him. Just the day before no one even knew he existed. King Covid XIX. Not sure who the eighteen before him was, but it now seems irrelevant somehow.

At first, people thought it to be a hoax. Surely, he was playing a kind of make-believe game. But then the killing started. He would kill people left and right—no matter their financial status, culture, religious affinity or their shoe size. All of a sudden, the people started taking notice. Not enough in King Covid XIX’s opinion. So, he thought to himself; if people cannot visit their neighbours, they will have more time to think of me. That same day the first rule saw the light.

1. One shall not visit one’s neighbour.

This was very hard on the people. But at least most of them had their family with them, so after a while, they started smiling again. It was quite fun getting to know their husbands, wives, children and parents like they were new acquaintances. Some even re-liked each other. The smiles grieved King Covid XIX, because none of these smiles were for him. He did not want to see one single smile ever again. It did not take him long to concoct rule two.

  1. All people shall wear a mask at all times.

Of course, again, this was very difficult. But people soon forgot the burden of not seeing their neighbours and having to wear masks. People it seems, are quite talented at tricking their brains. King Covid XIX didn’t much enjoy inheriting a bunch of people who were too bright for their socks. He needed a nation full of brainless followers, and how best to do that than to give them rule number three.

  1. All education prohibited—no schooling of any sort.

Well, this was a blow I must admit. The children were bored and had nothing to do. They couldn’t visit friends, go to school, and they were hungry all of the time! The moms soon realised that there was a loophole in the First Rule. When they went to the shops, they could see all their friends and get away from the ever-hungry kids for a while. Soon the shops were filled with masked moms. With their foggy glasses they could not see that the outside world looked like the apocalypse just happened. Instead they were happily bumping elbows and laughing away their sorrows with fellow shoppers.  King Covid XIX did not enjoy this one bit. A new rule had to see the light.

  1. No shopping allowed except for essential goods.

This all was getting a bit too much. Those who had money had nothing to spend it on. King Covid XIX was starting to get annoyed with himself. If the people had money, but couldn’t spend it, they might become upset, revolt, and may decide to challenge his authority. The only way to part them from their money was to make a new rule.

  1. No work allowed. All jobs frozen until further notice.

Now, this is where it all became interesting. Rather than being upset, the people loved this rule. They still had some savings, so this was like one giant holiday—courtesy of King Covid XIX. One could almost start to like the guy! Celebrations were at the order of the day. If you asked anyone, they sure seemed very sure that alcohol was absolutely an essential item, especially since there was not a lot else to do. All of a sudden everyone was buying booze and having wonderful parties. But in the Kingdom of King Covid XIX, fun was like a swearword. Maybe even worse. A new rule was made.

  1. Sale of alcohol prohibited.

This came as a shock to the people. No one in their right minds had thought to buy enough liquor to last longer than a weekend. Things were not looking up at all. So, the people did the only thing they could think of. They had a smoke and pondered thoughtfully about life. King Covid XIX could see the smoke puffing over the hills from where he stood on his veranda. Of course, he didn’t like it one bit. The smoke that is. He loved the veranda. The view of destruction was spectacular. Well, time for a new rule. Even if it made no sense.

  1. Sale of cigarettes prohibited.

One could say that this was the straw that broke the camel’s back. You can touch a man’s freedom, you can touch a man’s money, but when you start touching the last little luxury humankind allows themselves, you better know that all hell will break loose. And so, as expected, it did.

The thing with having nothing left to live for is that people tend to start thinking about stuff they neglected for an exceptionally long time. It is a well-known fact that consuming alcohol and smoking tobacco has long been the go-to short term remedy for all the injustices this world had to offer humankind. But now there were no more emotional crutches to rely on. All there was, was the thought of them not being heard, or more importantly; respected.

People looked out of their windows into the empty streets. And they longed to walk those streets. At first, only one dared the long walk to the castle of King Covid XIX.  Soon one became a thousand, and soon a thousand became millions. They marched, and they sang, they smoked illegal rolled tobacco in the streets and drank homemade pineapple beer, and they laughed, and they cried.

When the people came to King Covid XIX’s castle, he stood fearlessly on his much-loved veranda. He wore a noticeable red cape, with a material tail the length of life itself. He laughed because, despite the growing laughter and boastful cheers of the people, he enjoyed that an immense feeling of despair was very evident in the air. He could see that he had won.

There is an old African proverb stating: the child who is not embraced by the village will burn it down to feel its warmth. And this is precisely what happened. The story of how King Covid XIX caught fire is a bit foggy, but he did. Maybe it was one man. Perhaps it was many at once who lit the match. Flames soon engulfed the stones of his castle, and fire ate at the fabrics of his royal red cape. Much like twilight over stormy seas.  His smile vanished, and the woeful cries of a toppled King could be heard for a long while until his voice gradually evanesced into an amber, smoky sky.

The people paid no notice. They were now all part of the chants that could be heard in the streets of the new world for miles and days to come.

“The king is dead. Long live the king. The king is dead. Long live the king. The king is dead. Long live the king…”

As jy goud wen in koornerdhemel…

14th July 2018

En daar kry Amici GOUD op die Wêreldkoorspele 2018! Of soos ons liefderyk daarna verwys- die olimpiese spele van koor. (Ek noem dit ook koornerdhemel…) Nou om die impak van die prestasie te verstaan, moet jy eers ‘n tree terug  gee en Amici verstaan.

Amici het 22 jaar terug begin as #HeleneYollieRudolfRustyWion wat hoofsaaklik vir Helene se ouma by haar ouetehuis gaan sing het. En ons hoofprogramwennommer was hoofsaaklik Looking from a window above in vyf stemme. (Ons het daai parararams na nuwe hoogtes toe geneem.) Die lotjie van ons was almal studente daardie tyd, behalwe Wion. As ek reg onthou was hy nog ‘n skolie. Iewers in standerd nege, matriek rond?

So hou Helene oor die laaste twintig jaar die skapies bymekaar, en eindelik eindig Amici darem op ‘n plek waar hulle vir die laaste paar jaar elke Desember met twee of drie oefeninge agter die blad ‘n besonderse bogemiddelde kerskonsert kan aanbied, met enigeiets tussen 15 en 30 lede.  Afhangende van wie swanger is, eksamens skryf of ander belangriker dinge het om te doen. (Daar is dokters, aptekers, onderwysers, ingenieurs, boekhouers, grafiese ontwerpers…en ek)

Wat ook belangrik is om te noem, is dat jy nie ‘n oudisie hoef te slaag om in Amici te sing nie. As jy van sing hou, is jy in!  Of as Helene jou iewers hoor sing en sy jou rekruteer. En dis haar spesiale super talent- om mense te oortuig om goed te doen wat hulle nie regtig noodwendig geweet het hulle wil doen nie. Amici se leuse: Winging it since 1996! Dit alleen spreek boekdele oor die (kom ons noem dit) vaardigheidsvlak van Amici.

En toe kondig Helene laas jaar aan dat sy Amici gaan inskryf vir die Wêreldkoorspele. Nou sy vertel altyd en sê dat haar pa graag spot en sê dat haar entoesiasme haar vaardigheid soms oorskry. En ons spot altyd terug en sê…haha, dis snaaks. Want dit is in werklikheid die reine waarheid. (Dit was in elk geval tot vanoggend! #howthingshavechanged) Die vrou is ‘n beendokter for crying out loud. Gewone standaard koorleiers het grade in musiek. En kan koormusiek lees sonder om eers die spasie-lyntjienootrympies op te sê. (Okay soprane julle noot is ‘n… elke, goeie boer drink fanta…F…o nee wag ek dink daar is ‘n kruis….!!) Maar haar hart wys net een rigting. Wêreldkoorspele toe. Basta met hoe die res van die wêreld werk! En so oortuig sy meesterlik ses en dertig van ons om dit saam met haar te doen.

‘n Klompie van ons daag op vir die eerste oefening. Drie (erige) maande voor die groot optreedag. Die uitvoerende raad van Amici het alle verwagtinge oortref. Ons musiek lê gereed in hopies en wag. (Ek vermoed een of ander skool of besigheid se afrolkostes was deur die dak daardie maand.) Ek bekyk die liedere so en wonder stilletjies of Helene dalk ‘n breintumor het. Geen kans dat die groepie hier om my dié liedere op wêreldstandaard gaan sing in drie maande nie! Ons wroeg deur die oefeninge. Elke Maandagaand tussen 18h30 en 20h30 sit ons soos weeskinders en wag vir die wonderwerk oomblik om te kom. Maar dis moeilik, want in drie volle maande kry ons dit nie reg om die volle ses en dertig Amici’s in een gebou te versamel nie.

Oefeninge verloop soos volg. Ons almal kom laat. Behalwe Magriet en Catrien. Hulle is altyd daar en vroeg. Dan is dit eers ‘n gedrukkery en gesoenery. Magriet bring eenkeer Melkkos. Audrey ‘n koek met ‘n Amici logo op. Catrien soetgoed en soutgoed. So daar  moet geëet ook nog word in die twee waardevolle ure. En na eet is daar eers nog drukke en soene. En geselsies. Want ons hou van mekaar. En ons is opgecharge soos duracell hasies. Dan warm ons op. Maar dis moeilik, want so stiptelik as wat Magriet is, so moeilik is dit om haar te kry om vir vyf minute nie te klets nie. Magriet het ‘n stem soos ‘n engel, is dierbaar soos Maria, maar goeiste sy praat baie soos ‘n grammofoonplaat wat nuut opgewen is. (Eintlik nou dat ek daaraan dink het sy waarskynlik nie opwarming nodig vir haar engelstembande nie. They are always fired up and ready to go….ook om in te val as enige solo stukke per abuis wegraak, of nie opdaag nie, of nie hulle woorde ken nie. #queenofallunderstudies)

En dan is daar die koorrokke. Hulle word weekliks weer en weer en weer en weer gemeet. Terwyl ons opwarm, terwyl ons oefen, terwyl ons eet, terwyl ons druk en soen en gesels. En elke week is dit of te lank of te kort. Adrienne gee egter nie moed op nie. If all else fails gaan ons ten minste fantasties lyk op D-dag!

Dan begin ons deur die stukke gaan. Rudolf hou beat met die djembe, maar hy kan netsowel nie, want Amici het ‘n ritme van hulle eie. Dis ‘n wonderlike ritme. Een van liefde en entoesiasme en oorgawe- dis net nie noodwendig almal gelyk op dieselfde tyd nie. Helene skuif my in drie verskillende liedere na drie verskillende stempartye toe. Ek is eintlik ‘n hoë alt, maar in Amici is ek enigeiets van ‘n lae tenoor tot ‘n hoë sopraan- afhangende van hoeveel mense opdaag vir oefening en hoe senuweeagtig Helene daai spesifieke aand oor ‘n stemparty voel.

Die aand wat ons die Afrikaanse medley die eerste keer oefen, oorweeg ek om tou op te gooi. Wat het die vrou wat die ding geskryf het gedink? Dis ‘n Babelse verwarring. Ek dink nie die beste koor in die wêreld kan die stuk baasraak nie. Die tenore vat vals na nuwe hoogtes toe met die sologedeeltes. Die geskryfde ritmes kon netsowel in Chinees geskryf gewees het. Ons ignoreer dit soos ‘n rooilig in Solomon Mlangu Drive. (Ek is heel toevallig tenoor in die lied!) Maar wag. Daar is meer. ‘n Week voor ons eerste optrede besluit Helene dat die stuk ook bewegings kort. Die basse en tenore moet die tyd hou op die off-beats. Dirk neem die vorm van ‘n SAL boeing aan. Dis pragtig om te sien- ek sweer, maar teen die res van die koor is ek bang die gehoor roep dalk vir ‘n dokter om die ou met die arm spasma uit sy pyn te help. En Anton. Pragtige jong man met ‘n pragtige stem, maar so min ritme het ek nog nooit gesien nie. Daar is geen kans dat hy op die off-beat kan klap en sing tegelyk nie. GEEN. KANS. NIE. Hy staan uit soos ‘n Pepstores sweetpak in ‘n Nike winkel.

Dan is daar ons Latynse lied. Helene spring soos ‘n mak sprinkaan op en af om ons te kry om hard en sag te sing. Maar ons bly beslis op ‘n stewige mezzo-forte. Geen ff’s en pp’s vir Amici nie. Helene kry ook twee weke voor eerste optrede nuwe gehoor apparate. “O, so dis hoe julle klink!”  Ek hoop in my hart sy maak ‘n grap. Ek moet egter sê- na die nuwe ore was sy baie meer persistant oor die hard en sag. In so mate dat dit so week voor die optrede begin klink het soos ‘n regte egte koorstuk. Klein vlammetjies van hoop begin brand. Die enigste ander uitdaging met die lied is om almal te kry om hulle hande langs hulle sye te kry. Met Ineke was dit spesiaal moeilik. Sy het ‘n breiprojek aan die gang gehad. “Arms-langs-die-sye” het in haar kop ingegaan as “lus, draad, glip…en…herhaal….vir ewig….”

Soms wil my kop ontplof oor die min erns, maar dan kyk ek na Chantel. Hoe haar litte nie kan stilwees van opgewondenheid nie. En ek kom agter dat Magriet nie oor ditjies en datjies klets nie, maar oor musiek en hoe opgewonde dit haar maak. Dirk lyk dalk soos ‘n vliegtuig, maar sy passie is aansteeklik en kort voor lank, hoef hy nie af te skaal nie, want die om hom lyk nou al amper net soos hy- ‘n vloot boeings van Basse. Ek sien Yani se kinders wat lê en saamluister terwyl ons oefen. En ek onthou hoekom ons almal daar is. Want dit is vir ons lekker.

Helene red keer op keer wonderbaarlik die gemorse wat aanhou gebeur. Dalk is daar meer vaardigheid as wat ons (of haar pa) besef? Hilde help met haar rotsvaste lae-alt die tenore met hulle vals stukke. Rudolf skuif oor na die basse met die medley om hulle te help met hulle ritme. En so stuk vir stuk kom alles bymekaar. Ons klink al meer soos ‘n koor en minder soos die sanggroepie wat ons eintlik is. Nou kort ons net ‘n oefenlopie om te wys waartoe ons regtig in staat is.

Ons reel ‘n optrede saam met ‘n paar ander kore wat ook deelneem aan die Wêreldkoorspele en kry selfs ‘n paneel fopbeoordelaars om ons te krit. Ons is egter steeds nie voltallig nie. (Rusty hang in België uit, maar hy’t belowe hy’s betyds terug vir die kompetisie.) Ons lyk soos ‘n miljoen dollar in Adrienne se rokke en ons daag ewe paraat by die kapel op vir ons optrede. Een van die kore wat reg voor ons optree is wêreldklas. (Hulle is ook laas week aangewys as die beste in hulle kategorie in die wêreld- so dis nie oordryf nie). Om na hulle te moet optree vat ‘n man op ‘n perd. Maar ons bly hoopvol.

Ons hoop val egter plat soos ‘n opgestopte bra in die reën. Ons het die manier hoe ons staan op laaste verander en ons kan mekaar skielik nie hoor nie. Die kapel het nie ‘n klavier nie, so ons gebruik my keyboard, wat ook hopeloos te sag is. Met die Afrikaanse medley verloor ons mekaar heeltemal en soos ons mekaar verloor vergeet ons sommer ook ons bewegings en ek vermoed ons lyk waarskynlik soos skape wat kraal toe gejaag word. Met ons Engelse lied kan ons nie die klavier hoor nie en elke stemparty struikel dus toe maar voort in sy eie sleutel.  Brennie ons solis (en ook ons secret weapon), wat op ‘n gemiddelde dag vir Cher soos ‘n amateur laat klink, val ‘n miniatuur kwarttoon laer as die koor in. As sy alleen gesing het was daar geen probleem nie, maar met ‘n koor agter jou is dit egter effens problematies. Sy besef dit en begin in rooi vlamme uitslaan. Iewers langs die pad verloor ek my altpartywysie en sing maar net so goed ek kan op enige noot wat min of meer reg klink.

Ons fopbeoordelaars gee bladsye vol “opbouende kritiek”. Ons begin bekommerd raak. Selfs Helene wat al messe uit half bewustelose mense se koppe moes haal en heupbene met haar kaal hande kan breek raak effe gespanne. Sy bel my in ‘n klein paniekuitbarsting. “Jy gaan saam met Brennie haar solo moet sing. Net om haar bietjie meer selfvertroue te gee…” Ek weet vir ‘n feit dat Brennie geen selfvetroue hulp nodig het nie. Dalk net ‘n harder klavier- at most. Het ek egter genoem dat GEEN mens vir Helene kan nee sê nie. Ek stem halfhartig in. Weet Helene dat die lied in ‘n Afrikataal is wat ek geen woord van verstaan nie? Dis ‘n week voor kompetisie- daar is geen kans in die heelal dat ek al daai woorde ooit sal kan onthou nie. (Ek onderhandel myself gelukkig toe later daarin om net die eerste reel saam met Brennie te sing…vir selfvetrouedoeleindes en als….) Eintlik moet ek eerlik noem dat dit my selfbeeld glad nie goed doen om langs Brennie te sing nie- die girl se stem is, soos my ma sê, van ‘n ander planeet af ongelooflik!)

Die week na die toetsoptrede is almal bietjie meer gefokus. Selfs Magriet is met stilte geslaan tydens oefening. Ons luister na die fopkritiek en probeer beter maak wat ons kan. En toe ons weer kyk is dit kompetisiedag. (Daar was darem nog een kerkoptrede tussen die toetslopie en die kompetisie wat effens beter gevaar het). Steeds het ons al ses en dertig nog nooit almal saam gesing nie. Rusty is missing in action– vermoedelik iewers aan die vassit op ‘n lughawe.

Kompetisiedag warm ons 7uur die oggend op in ‘n skoolsaal. Toe ek by die trappe opklim is die basse en tenore besig om nog bewegings te oefen. Daai off-beat wil net nie vat kry nie. Daar is geen kans dat hulle dit gaan nail voor die kompetisie nie. “Just wing it boys” dink ek by myself. Dis twee ure voor kompetisie. Helené lyk effe bleek om die kuwe.

By die Musaion staan ons vir ‘n foto. Rusty het opgedaag. Ons is vir die eerste keer die jaar voltallig. My senuwees is klaar. Toe ons opstap op die verhoog bid ek saggies. Die Latynse lied is eerste. Vir die eerste keer in drie maande vat al die basse dieselfde beginnoot. Ons sing soos nog nooit vantevore nie. Nootvas. Ritmevas. Iets bo-natuurliks is aan die gebeur en dit is absoluut magies. Na ons eerste lied bars die skare in ‘n juigende handeklap uit. (Baie van hulle is rent-a-crowd, maar steeds!). Ons Engelse lied klink soos iets uit die hemel. Die Afrikaanse Medley is asemrowend. Wat ‘n fantastiese lied. Het ek ooit getwyfel in die skrywer se gesonde verstand? Selfs die off-beat klop klopdisselboom. (Later op die skelm video wat Judith geneem het sien ek selfs Anton het daai off-beat toe reggekry!) Na die medley ontplof die skare weer. Ons kry selfs ‘n glimlag by een van die beoordelaars. Nog net die Afrikalied. Brennie sing die saal stil. In die helfte van die lied begin my trane loop. Ek dink nie ek was al ooit so oorweldig op ‘n verhoog nie en ek doen verhoog al LANK! Toe ons klaar is staan ek en wag om af te gaan en ek dink. “Ons is lankal nie meer net amici (vriende) nie. Ons is familia (familie).” Want dis wat familie doen. Maak nie saak wat die omstandighede of probleme is nie- in die einde, wanneer dit die meeste saak maak, trek familie laer en kom bymekaar om wonderwerke te maak gebeur.

So hier is Amici nou.  Goud in die sak. En boonop vierdebeste Vocal Ensemble in die wêreld in ons afdeling. (I never doubted us for a moment!) En natuurlik tonne goue memories to go with it. Wat ‘n wonderlike voorreg was dit nie!

Kommin skoene is soms okay

18th May 2018

Soms is dit die klein dingetjies in die lewe wat ‘n ou (of meisie in my geval) ure se pret verskaf. Vat nou maar vanoggend.

Maar eers moet ek natuurlik die bobbejaan agter die berg gaan haal om by my punt uit te kom. So paar weke gelede besluit ons, na ‘n klompie stampe op my ou getroue Ford Ranger, dat dit dalk tyd is vir ietsie kleiners om mee te ry vir die mammamens. Pretoria parkerings is aansienlik kleiner as Kaap parkerings en daar is ook klaarblyklik baie meer paaltjies en hekke wat ‘n ou nie raaksien so met ‘n canopy saam nie. Ek hou maar nog altyd van ‘n kar sonder ballet frokkies en teen alle raad en daad besluit ek om die Ford in te ruil op ‘n Suzuki Jimny. Luukshede in die model sluit hoofsaaklik lugsakke, ‘n radio en elektriese vensters in. Die bagasieruim is ook net-net te klein vir ‘n gewone grootte tas, maar die tas pas baie gemaklik op die agtersitplek. Wel net-net gemaklik!

“Nee my vrou, dis dan net ‘n halwe kar!” laat die liefde van my lewe hoor. “Mamma, die ding het nie eers controls op die stuurwiel nie…” sê Grootprins. “Jy moet maar ‘n kierie ook saamkoop,” sê Peet die ou by wie ek die Jimny koop, “die automatic het net drie ratte- hy’s stadig soos ‘n skilpad.” Kleinprins noem hom my halwe broodjie en my pa noem hom my ambulans. (Lang storie vir ‘n ander dag.) Maar soos gewoonlik steur ek my nie veel aan die witgeraas rondom my kop nie. Dit is die cuteste tjor waarmee ek nog ooit gery het. Dis soos om sonskyn te ry. 80km per uur en al.

Terug by vanoggend. Daar moet inkopies gedoen word en die Jimny word opgevlam vir die tog winkels toe. Ek het ‘n effense verkoue en sukkel om asem te haal so in die toe kar. Kyk, in Pretoria ry ‘n ou mos maar met toe ruite om seker te maak die spreekwoordelike boef op elke hoek vang jou nie. Okay, dis nie regtig spreekwoordelik nie, maar dit kan netsowel wees. Ek hou my egter braaf en ry met wawyd oop ruite na al my stoppe toe. Waaragtig sonder enige voorvalle. (Behalwe as jy die feit dat ek my onoopgemaakte Fanta zero vir ‘n bedelaar gegee het omdat hy baie dors gelyk het en my ook vertel het dat hy baie dors is, as ‘n voorval beskou.) Soos reeds genoem is daar nie baie klokke en fluite (#seewhatididthere) verbonde aan die Suzuki Jimny nie, maar die belangrikste een het hy darem wel. Bluetooth sodat ek Itunes kan luister.

Soos ek ‘n paar weke gelede belowe het, na die fiasko oor Dirkie van Jaarsveld, Afrikaanse sangheld ekstrodenêr, is my Itunes speellys tans op goeie ou Afrikaans ingestel. Net so skuins voor ek my estate oor die rant sien, begin niemand anders nie, as Jack Parrow die kar te vul met Jy dink jy’s cooler as ekke…

Nou kyk, daar is niks wat die petrol in jou bloed uitbring soos Jack Parrow nie. Ek trek die radio se ore tot op vol volume. En so ry ek en Jack Parrow, met my oop vensters en die wind in my hare, teen 60km per uur my estate tegemoed. Ek voel hoe my kommin skoene juk van lekkerkry. Ek ken (uiteraard!) nie die woorde nie, so ek maak dit maar uit volle bors op soos ek aangaan. Dis so lekker dat toe dit eindig ek sommer weer repeat druk en dit nog ‘n slag luister.

By die estate se hek moet ek eers my vingerafdruk gee vir die hek om oop te gaan. Diep binne voel ek soos ‘n gangster wat geprocess word by die polisiekantoor toe ek my vingers op die masjien sit om my uit te ken. ‘n Gangster met Jack Parrow as wingman. Langs my stop ‘n fênsie estate tannie in haar ewe fênsie lang slap Mercedes. Haar venster gaan oop nes Jack Parrow op vol volume vertel van die tattoo van ‘n slang op jou tette…Ek oorweeg om sagter te sit, maar sekerlik luister selfs fênsie estate tannies soms Jack Parrow reg? Ek giggel en glimlag vir die fênsie tannie met die baie haarsprei en lipstick. Sy gee my egter net ‘n estate tannie kyk en rol haar ruit so vinnig weer op as wat sy hom afgerol het. Die sekuriteitswag dink darem ek is legit (dis hoe ons gangsters die lingo gooi…) en dans selfs ‘n stukkie saam toe ek wuiwend wegry.

Nou is dit eers lekker, want binne in die estate mag ek net 25 km per uur ry. Ek hang my arm uit by die oop venster, voel hoe die son op my wintervelletjie brand en sing sommer nog lekkerder saam. Die Jimny se radio het nie regtig bass nie, maar selfs met die bietjie wat daar is kan ek voel hoe Jack Parrow onder my sitplek op en af spring. Dis darem nou al die tweede slag dat ek dit luister so ek ken die woorde al baie beter. Jy is Tim Vorster, ek is Chris Edwards…

Toe die laaste klanke van Parrow wegsterf begin Coenie se Karoonag speel. Ek maak die Jimny se ruite weer toe. (Dis maklik want dis elektries en alles.) Party musiek is nou eenmaal net nie lekker met oop vensters nie. Ek trek my kommin skoene uit en gooi dit in my miniatuur bagasieruim. Vir ‘n anderdag. Maar Jack…jy en ek…ek en jy…ons sal altyd daai Vrydagoggend in die Jimny, met die wind in ons hare hê!  Daai tannie by die hek is Ice tea my bra, ek en jy en my Jimny- ons is witblits! Oor en uit!

Stoepsit saam met Anna

23rd March 2018

‘n YOLANDE STRAUSS kortverhaal – Stoepsit saam met Anna

*Spesiale dank aan Jak J Brits vir jou hulp met die skryfstuk

Hier sit hulle op Anette se stoep. Sewentig plus met niks meer om hierdie ou wêreld te bied nie. Dag in en dag uit staar hulle na die vaalgroen blare van die apiesdoringboom in die agtererf.

Die blare staan stil, nes tyd. Tyd wat stilstaan is nie ‘n ou se maat nie. Dae word langer. Soos Somer. Die vreugdes van Somer ontgaan jou egter.

Bedags spandeer hulle op die stoep. Dag in en dag uit lê Anette se hond getrou by hulle voete. Die nuwe intrekkers was vir hom aanvanklik vreemd. Die eerste ruk was dit ‘n alewige onsinnige geblaffery, maar later het hy hulle gewoond geraak. Snags sluip hulle so stil as moontlik in die huis rond. Van slaap is daar al lank reeds nie meer ter sprake nie.

“Kan jy glo sy verkoop net als so?” sê Anna.

Sy is die een wat altyd die stilte breek. Piet het lang jare terug al geleer dat stilbly so goed ‘n antwoord is as enigeiets. Hy kruis sy bene langsaam en krap-krap aan die laaste stukkies tabak wat vassit in sy pyp.

“Dit was my pa se erfgeld,” praat Anna voort. “Onthou jy nog toe ons die tafel gaan koop het, Piet?”

Hy knik net sy kop.

“Ek was verlief op die kabinet wat saam met dit gekom het,” sê Anna. Sy onthou dit nog soos gister. “Die gekleurde glasvenstertjies was vir my so mooi. Het die kind dan geen sentiment nie?”

Piet wens hy kan die pyp aansteek, maar hy moes die sondetjie ook maar prysgee. Hy dink eers lank voor hy antwoord.

“Ag my vrou, die ding het die hele wêreld volgestaan in Anette se huis. Sy het tog haar eie smaak, hoekom sal sy nou daai monsteragtige eetkamerstel in die ou klein plekkie wil laat probeer inpas? Is dit nie nou haar meubels om mee te maak soos sy wil nie?”

Anna is egter nog nie klaar nie. Sy kan ‘n ding dood praat as mens vir haar ‘n kans gee. Sy was nog altyd so. Dalk daarom dat Piet so stil geword het.

“En wat van al die soetgoed wat sy die seuns so voer?”

Piet val haar hier in die rede. Want stilbly is ook soms nie die antwoord nie.

“Jy gaan staan nie weer en steek die soetgoed weg nie. Ons is net gaste hier, Anna! Los die kinders. Die lewe is swaar genoeg.”

Anna lag vir haar eie vernuftige poets. So paar weke terug het sy al die soetgoed in die huis onder in die vrieskas gaan wegsteek. Anette is nie ‘n voorslag kok nie, so die vrieskas is die laaste plek waar sy vir enige iets soek. Altyd net Woolies klaargaar kos.

Anna, uit pure verveeldgeid en vir bietjie binnepret, steek ook soms ander klein goedjies weg, maar Piet hoef nie van alles te weet nie.

Hy raak versigtig weer ‘n ou onderwerp aan.

“Jy sal jou dinge moet laat staan, Anna. Ons het ons beurt gehad. Nou moet ons terugstaan en die laaste bietjie van die lewe saam geniet.”

Alles is anders na die ongeluk. Anna stry nie daaroor nie. Piet sal nooit weer dieselfde wees nie. Sy ook nie.

Hulle was oppad Stilbaai toe vir die langnaweek. Anette sê al vir jare hulle is te oud om so vêr te ry. Vandag amper ‘n jaar terug. Kan dit al so lank wees?

Anna trek haar kieste in soos sy altyd maak as sy haar vir Piet vererg.

“Dis nie in my persoonlikheid om terug te staan nie. Jy van alle mense behoort dit teen die tyd te weet, Piet. Hoe gaan Anette haar seuns grootkry? Sy kan nie eers ‘n eier bak nie. En watse tipe vrou laat haar man kook en was en stryk? Iemand moet ‘n oog hou. Hand bysit waar dit nodig is.”

“Tye het verander, Anna,” sê Piet droog. “Anette is ‘n werkende vrou, en kom laatmiddag eers by die huis aan. Ek dink dis net reg dat Dawid sy deel bring. Die seuns ook, hulle is immers al in die laerskool.”

Anna weet nie hoe om terug te staan nie. En sy kan die verkoop van die meubels nie oorsien nie. “Sy raak ontslae van erfstukke, Piet! Ons het duur betaal daarvoor. En Dawid het laasnag weer pizza gaan koop. Dis gemorskos…”

Piet dink terug aan toe hy en Anna pas getroud was. Daar was aande wat hy ook skelm by die straatkafee kitskos gaan koop het. Die kos by die huis was effe te eksperimenteel na sy smaak. Maar hy’t dit nog al die jare van Anna weerhou. ‘n Klein wit jokkie.

Voor die ongeluk kon Anna enige dis in ‘n kookboek baasraak.

“Jy is ‘n goeie vrou, en jy was ‘n goeie ma vir Anette,” sê hy dan. “Jy het haar goed grootgemaak. Jy’t jou deel gedoen.”

“Ag, Piet…”

Sy plaas haar hand op sy been. Piet kon haar nog altyd met so bietjie heuning om die mond van iets oortuig.

“Maar wat van die kiaat boekrak? Nóg ‘n erfstuk, van my ma se kant van die familie,” sê Anna. “Sy hou niks!”

Piet kan sien dat Anna nie sal verstaan nie. As hy net die verduiwelse pyp kon aansteek. Die hemel weet hy is baie lief vir die vrou wat hier langs hom sit. Maar as sy eers so op een wysie begin sing, kry dit nie end nie.

“My grootoupa het daai boekrak met sy eie hande gebou, Piet. Al die boeke wat al deur daardie boekrak is, onthou jy nog vir Trompie en Saartjie? Dit het alles op daardie rakke gestaan. Niks van hierdie tegnologiese twak nie! Dit is herinneringe.”

“Dis net ‘n boekrak, Anna.”

Dalk moes hy liefs die onderwerp verander het, besef Piet.

“Dis nie net ‘n boekrak nie, Piet. Dis ons lewe. Ons besittings. Alles wat ons bymekaar gemaak het, en Anette raak daarvan ontslae asof ons nooit bestaan het nie!”

Anna se stem raak huilerig.

“Anna. Hoor mooi. Dit ís net ‘n boekrak. Ek het gesien hoe Anette huil…na die ongeluk. Sy haal elke aand jou trouring uit die kluis uit en dan huil sy Anna. Sy huil oor jou. En my en oor daardie ongeluk.”

“Maar ons het als aan haar oorgelaat…”

“Ons is in haar, Anna. Deel van wie sy is. Ons is nie in ’n boekrak of ‘n eetkamertafel nie. Dis alles net goeters.”

Anna se mond val verbaas oop. In vyftig jaar het Piet nog nooit so mooi met haar gepraat nie. So reguit, met wysheid in elkeen van sy min woorde nie.

Sy staan swaar op. Sy is nog steeds ‘n mooi vrou, selfs met die plooie en ekstra gewig wat aan haar lyf hang. Sy vee ‘n denkbeeldige kreukel uit haar romp en kyk vir ‘n laaste keer na die apiesdoringboom.

Sy buk stadig, en vryf geduldig die hond.

“Nou toe dan, Piet,” sê sy die volgende oomblik. Sy ignoreer die traan wat teen haar wang afrol. “Ek wíl die laaste bietjie tyd saam met jou geniet. Hier staan ek voor jou. Ek gee oor. Dis net meubels. Anette sal regkom. Soos jy sê; ons deel is gedoen. Daar kom seker ‘n tyd om die aflosstokkie oor te gee.”

Piet weet dat die tyd aangebreek het. Hy druk sy pyp in sy sak en staan met ‘n kreun op. Dan vat hy Anna se hand en soen dit.

“Ek reken ons is reg” prewel hy en slaan sy oë op na bo.

Die trappe voor hom is verlig en heelbo waar dit eindig hang ‘n verblindende wit lig – soos die son. Sy voete word lig en die klim is nie te steil of te moeilik nie.

Anna kon nie laat gaan nie en hy kon nie sonder Anna nie. Anna is nou gereed. Eindelik. Die frons op haar voorkop is weg. Sy hou glimlaggend haar arm na hom toe uit, sodat hulle kan inhak. Nes die dag in daardie mooi wit kerk toe sy vir hom die jawoord gegee het. En hy belowe het dat hy vir altyd langs haar sal staan. Kom siekte, armoede of erger. Nou kan hulle finaal met die nuwe avontuur begin.

Anette voel vir die eerste keer in ‘n jaar asof sy lig sien. Na haar ouers se dood in die motorongeluk oppad Stilbaai toe, was dit asof daar ‘n juk op haar skouers was. Maar vanoggend, amper ‘n jaar later is daardie juk net weg. Sy kan dit nie verklaar nie. Sy dink die hond voel ook aan dat sy beter voel. Vir die eerste keer in ‘n jaar kom lê hy by haar voete in plaas van alleen op die stoep. En vanoggend vir die eerste keer verbeel sy haar nie goed nie. Sy het al begin dink dit spook dalk hier….


Lees nog kortverhale.
Kyk YouTube Videos van Yolande Strauss

Groet sonder woorde

26th January 2018

Ek is maar ‘n sentimentele meisie. Mense wat oor my pad kom los maklik stukke van hulleself in my siel agter. Party weet presies wat hulle daar los. Ander is heel onbewus. Een so arme stomme onbewuste, is Jannie du Toit. Net die ander aand gaan kyk ek na sy Brel vetoning in die Atterbury teater. Ek gaan ondersteun eintlik sy pianis, maar hy…hy los my (nie die eerste keer in my lewe nie) met verwondering. Dit is absoluut ongelooflik hoe hy homself vervorm van lied na lied. Hoe hy gemaklik spring tussen vier tale. Hoe hy elke woord sy eie maak. Hoe hy ‘n verhoog klein kan laat lyk met hoe briljant hy die spasie gebruik. Hoe hy stories kan vertel met sy hande en hoe hy sy passie kan laat afskilfer na die skare toe. Ek is nie vriende met Jannie nie. Ek ken die man skaars. Ek het hoogstens al ‘n paar ure in sy geselskap deurgebring. Hy praat graag oor taal. En woorde. En my Pretoriô aksent. Dis wat ek van hom kan onthou. Mens is baie keer diep teleurgesteld as jy akteurs, sangers of skrywers ontmoet en dan agterkom hulle is maar net mense met foute. Jannie was nie vir my een van daardie teleurstellings nie. Op en af van die verhoog af is hy ewe passievol oor sy talente en liefdes. Vandag nog gebruik ek hom as my kompas van hoeveel mens van jouself moet gee op ‘n verhoog. Hoe passievol jy behoort te wees as die droom in jou geplant is. Hoe jy mense om jou beter kan maak met die vuur wat in jou brand. Ek het natuurlik ‘n Jannie storie. Maar dit het nie by Jannie begin nie.

Donkiejare terug, meer as wat ek wil onthou (Grootprins het reeds alweer met my verjaarsdag die jaar gevra of ek nou middeljarig is) is ek ‘n jong menslike hulpbronne konsultant by ‘n werwingsmaatskappy in George. My foon lui en die ontvangsdame sê dat Christa Steyn vir my op die lyn is. In my wêreld bel bekende sanghelde van jou kleintyd jou nie regtig nie, so ek dink nie vir ‘n oomblik dat dit Christa Steyn die bonatuurlike pianis en liedjieskrywer is nie. Wat ek die helderste onthou is haar diep sagte stem aan die ander kant van die lyn. Sy het my musiek in ‘n haarsalon in Potch gehoor, uitgevra en besef dat ek ‘n Crescendo finalis was. Dis nou heel toevallig dat sy as gaskunstenaar by die volgende ATKV Crescendo finale rondte moet optree. Maar sy sing mos nie eintlik nie. En sy hou van my stem. Kan ek haar lied vir haar kom sing. (!)

Ek gaan nie jok nie. Ek het myself so bietjie natgepiepie op daai oomblik. ‘n Week later begelei Christa Steyn (!!) my op ‘n verhoog waar ek een van haar liedere sing. (Ek wil vir jou- dit was so mooi, dat toe ons dit die eerste keer oefen ek inderdaad begin huil het.) Wat ‘n wonderlike ervaring. Maar dit is nog nie die einde nie. ‘n Week later bel sy weer. PG du Plessis het ‘n stuk geskryf oor wyle Koos Du Plessis se lewe en musiek. NAGKANTOOR. Hulle kort ‘n jong onbekende sanger om saam te sing, stel ek belang. Ek sal daaroor dink sê ek. (Yeah right!) Ek sê ja nog voor sy klaar gepraat het. En so kruis my pad- net vir ‘n kort wyle, met Jannie du Toit se pad. En of dit nie genoeg is nie, kry ek die geleentheid om ‘n duet saam met hom te sing.

Die lied natuurlik, is weer ‘n storie op sy eie. Die laagste noot in die stuk wat ek moet sing saam met Jannie, is bloot net te laag vir my. Oefening na oefening kry ek die noot net nie gevat nie. Na Christa ure gesukkel het om my by die noot uit te kry sê sy die dag van die opname vir my ek kan maar ontspan- sy het die lied hoër gemaak en ek sal maklik bykom. Wat natuurlik ook gebeur. Ek vat daai lae noot soos ‘n jarelange pro! Na die opname deel sy my egter mee dat sy vermoed die grense wat ek vir myself stel is net in my kop. (Een van my grootste lewenslesse as musikant wat ek nog geleer het.) So jammer, maar sy het gejok. Die lied was inderwaarheid in sy oorspronklike toonhoogte. En well done met daai lae noot. Christa was inderdaad reg. Die grense is net in ‘n ou se kop. As ‘n resultaat van daardie waardevolle les kan ek vandag al veel laer sing as daardie dag se laagste noot. Die lied se naam was Groet sonder woorde.

“Die harmoniewerk op die album (Nagkantoor) is meestal uistekend, byvoorbeeld op Swerwers en Kinders van die wind, waarvan die melodie ook in die openingsnit benut word. Ander sterk snitte is Mol-berge (Jannie), Najaarsdroom (Yolandé), As jy my kan volg (Matthys) en Groet sonder woorde (Jannie en Yolandé).” ~Die Republikein – 27 Mei 2004

Ek het vandag ‘n nuwe opname gemaak van Groet sonder Woorde. Nie so spesiaal soos die duet saam met Jannie nie, maar spesiaal omdat dit my ewig herinner aan ‘n tyd waar groot  Suid-Afrikaanse (en Afrikaanse!) musikale reuse my vuur aangeblaas het en onbaatsugtig stukke van hulleself in my gelos het, my  gementor het – sonder dat hulle dit eers geweet het.



Lees nog skryfstukkies uit my pen
Kyk nog YouTube Videos van Yolande Strauss


As Mamma oorlslaan Swenglish toe…

8th August 2017

Ons almal het daai een vriendin (of dalk vriend- laat ons nou die veralgemeen nie né). Hulle weird jou so bietjie uit want jy sweer hulle het ‘n kamera iewers in jou huis versteek. Daai een wat jou uit die bloute epos, bel, whatapp of sms as jy in die donker dal van doodskaduwees iewers in ‘n gat wegkruip vir die wêreld. (Al wat kort is die hadida wat sy angs oor die vallei roep en jy is ‘n gonner.) En sy weet dit net sonder dat jy of iemand anders haar gesê of selfs kón gesê het. En sy weet dit ELKE keer. Al vir meer as twintig jaar. En dan vra sy heel onskuldig: “so hoe gaan dit?” Pft! Want sy is #freakylikethat. Wel ek het so een. En toe trou daai een. In Holland van alle plekke.

My Bruidegom wil saam, maar het ‘n regte werk. Nie soos ek wat net speel-speel werk(e) het nie. Na lang beraadslaging besluit ons dat Bruidegom en die Prinse moet bly. Grootprins is egter nie ‘n ou wat hom sommer so by die huis laat los nie. Hy kom met groot stories oor hoe ‘n besoek aan ‘n vreemde land sy algemene kennis oor die wêreld sal uitbrei en op die lang duur absoluut voordelig sal wees om hom ‘n beter mens te maak. Met die argument in gedagte belowe ek met gekruisde vingers en so half halfhartig dat hy maar kan saamgaan.

Toe dit kaartjiekooptyd word besluit ek en Bruidegom egter dat dit aansienlik beter sal wees vir ons beursies as dalk net ek gaan en vliegkaartjies en ‘n visum word flink bewerk. Ons sal later in sameswering ‘n leuen bedink om Grootprins te verwittig van sy lot. Maar niks is ook heilig in ‘n huis met dun mure nie en toe Grootprins uitvind is die gort natuurlik gaar. Hy is klaarblyklik nie okay met ‘n mamma wat vals beloftes maak nie.

Ek sien hoe my ma-van-die-jaar prys voor my oë versplinter! Dus moet daar nou nog ‘n ekstra kaartjie en visum bewerkstellig word. Een reusagtige probleem is egter dat ek en Grootprins nou twee verskillende verwysingsnommers het vir die vlug en nie saam kan inskakel in ons vlugte nie.

Maar dank die gode vir fone. Stel jou voor ek moes iemand telegrafeer of per seëlpos in die hande probeer kry. Ek bel toe maar die besprekingsagent. Hou ‘n uur aan (na ‘n ander land!) en spandeer meer op die oproep as aan die kaartjies. Foonagent mannetjie verseker my dat ek en Grootprins langs mekaar sal sit op al ons vlugte. Net om seker te maak stuur ek nog ‘n epossie so week vooraf en ‘n ander Eposagent dametjie verseker my weer dat alles onder beheer is en dat dit niks is om oor bekommerd te wees nie. Ek en Grootprins kan hand-aan-hand Kumbaya sit en sing in al ons vlugte.

Ek is tevrede. Grootprins is tevrede. Daar is vrede. Ons pak ons rugsakkies. Vlieg heerlik Holland toe. Slaap op mekaar se skouers in die vliegtuig. Klim verwonderd in Schippol af. Lag en omhels ou vriende. Woon die beste drietalige troue ooit by. Verstaan amper niks wat enige iemand sê nie. Vreet kaas. Koop klompe en ontkoop dit weer toe ons sien wat dit kos. Probeer ‘n fiets huur maar kan nie want ek het my paspoort in die woonstel vergeet. Sien elke museum wat bestaan.

Grootprins is ingelig en reg om ‘n sinvolle bydrae tot die samelewing te lewer met sy nuwe wêreldkennis. Ons omhels weer ons vriende, die keer koebaai en druk ons verwysingsnommer in die lughawe se slim masjien in om ons instapkaartjies te druk. En net daar verloor ons wolkie sy goue rant. (Ons wolke het goue rante want Kleinprins hou nie van silwer nie.)

Ons vlieg saam van Holland na Parys. Maar van daar af sit ons ligjare vêr van mekaar af. Grootprins se ogies swel vol trane. “Mamma jy het belowe ons sit bymekaar.” Een traan spat letterlik van sy wang af net om die oomblik meer dramaties te maak. Ek begin grondwaardinne opsoek. Die vrolike Hollandse waardinne is pragtig en vriendelik. Maar hulle sal ongelukkig nie kan help nie. Dit moet in Parys opgelos word. Ons het net ‘n halfuur in Parys en dis twaalf uur in die aand!

Ek bel my hulplyn. Bruidegom moet dit probeer oplos. Want dis wat hy doen. Hy los my probleme op! Maar nie die keer nie.

“Jammer vrou. Jy gaan maar net moet sterkstaan as jy in Parys kom. Ek kan niks van hier af doen nie.”

“Ja wel ek sal maar probeer” mompel ek.

“Jy gaan meer as moet probeer vrou. Ek ken jou. Jy’s ‘n pushover. Maar dit gaan Grootprins se hele trip bederf as jy dit nie uitsorteer nie” sê man streng.

Ek probeer nog ‘n laaste keer een van die Hollandse meisies oorreed om my te probeer help. Maar niks. Ek en Grootprins klim op en koester ons laaste oomblikke saam op ons vlug. Die trane se strate nog nie droog op sy wange nie. Ek begin myself opwerk. En jy kan nie glo hoe ‘n mamma wie se kindertjies tenagekom word haarself kan opwerk in ‘n uur nie. Teen die tyd dat ek afklim in Parys is ek reg vir oorlog. Ek is woedend. Egter nie heeltemal seker vir wie nie.

Ek loop my egter vas in ‘n Franse tante wat nie nonsens van kabouters soos ek vat nie. Wat my natuurlik toe nou sommer nog meer die josie in maak.

“Julle moes saam geboek het om mee te begin” blaf die tante met ‘n diep franse aksent wat ek net-net verstaan. Dis hier dat ek toe oorslaan in Swenglish. (In my vorige blog het ek gepraat van Vloekaans- die is sy engelse sussie.) Ek onthou sinne soos: “Ek het twee keer bevestig.” “Die is ‘n helptafel, hoekom op aarde sal hulle iemand soos jy hier sit?” ” Ek gaan vir seker nie vir een van die passasiers vra om te skuif nie- dis julle fout….”

Toe sy egter sê ek moet om hemelsnaam ASSEBLIEF bedaar sy kan sien ek is duidelik moeg en uitgestres, verloor ek al my albasters op die plek. Wat daarna gebeur het is bietjie van ‘n lugleegte in my geheue. Die uiteinde was egter dat sy ewe gedwee saamgestap het aan boord en een of ander oom van sy sitplek af beveel het. Sy nuwe stoel  die een wat eens vir Grootprins bedoel was. Ek wat halfhartig “merci” brom. Pushover se alie!

Grootprins het die hele petalje maar net met groot oë dopgehou, maar dankbaar onder my vlerk ingeskuif toe ons opstyg.

In Johannesburg aangekom vra Bruidegom: “So het jy toe darem langs mamma gesit op die vliegtuig?”

“Ja. Pappa dit was awesome. Jy moes mamma hoor daar in Parys. Dis net peep peep peep peeeeeeep peep. Daai arme Franse tannie!” borrel hy oor.

“Ek is trots op jou vrou” sê bruidegom.

“Ek ook” dink ek en belowe myself om nooit weer oor te slaan na Swenglish toe solank ek lewe nie. Maar ai daai verdomde Franse maak ‘n ou darem net baie kwaad…

*Ek hoop egter Grootprins vergeet dat sy mamma Swenglish magtig is en onthou liewer al die beter woorde wat ek al in my lewe kwytgeraak het. En ek hoop hy onthou al die woorde van my hart…en ook die van sy hart….want dis mooies. 🙂


28th July 2017

My ou vriend Spaan en ek sit die anderdag in Brooklyn Mall (jip, ek moes I Love Melkies met sy see uisig verruil vir ‘n koffieshop in Pretoriô wat uitkyk op metromanne en mall sekuriteit…die koffie en geselskap was darem gelukkig bo-standaard…)

Ons gesels oor die liefde, die lewe en nog wat. Hy is lus om sy lewe te boekstaaf. Sommer so vir homself. Met fotos en stories en gedigte oor alles wat hy al gedoen, gesien en deurgemaak het. En dit laat ons dink…

Ek wonder soms of party mense se lewens net regtig vaal en verbeeldingloos is en of meeste mense net bloot mís dat daar soveel wonderlike dinge om hulle aangaan. Dat hulle dag tot dag bestaan werklik kleurvol is, maar hulle bloot verkies om die lewe in swart en wit te sien…met skakerings van grys (en daarmee bedoel ek nie die vyftig skakering tipe nie) net om die finale doodskoot te gee.

As aspirant skrywer en liedjieskrywer wonder ek of ek nie maar dalk net elke stukkie lewe beleef met die oog op ‘n nuwe liedjie of skryfstukkie nie…my lewe is dalk in werklikheid ook maar grys, maar met bietjie duimsuig en opblaas maak ek dit effe meer…kleurvol….

My lewe is besaai met soveel fantastiese gebeure en mense en dinge. Ek het soveel goete wat my lewe verryk en op die oog af nogals spesiaal maak. En meeste daarvan gebeur heel per ongeluk en ewekansig.

Vat nou maar vir Jannie en Jakkie. Klompie jare terug ontmoet ek ‘n jong Vloekaanse knaap (die wat Jannie ken sal my opgemaakte woord verstaan) wat ‘n website vir sy vliegskool by my wil koop. Hy en sy hele intimiderende gevolg sit en bekyk my hoopvol in sy sitkamer en die gesprekke oor vliegtuie en enjins is om die minste te sê nogals uitdagend.

In die einste sitkamer, die dag van die ontmoeting, sien ek ‘n kitaar teen sy muur. “Speel jy?” vra ek om die ys te breek. Jannie se oë kry ‘n anders glans en sy Vloekaans verdubbel toe hy eers begin vertel van sy liefde vir musiek. Toe hy eers aan die gang kom kry ‘n Wes-Transvaalse donderstorm die jong man nie stil nie. En daar begin dit alles. ‘n Klompie maande later verkoop hy die vliegskool en maak hy ‘n opname studio oop. Ek WEET reg?

And the rest is history, soos hulle sê. Dit raak natuurlik my uithangplek van keuse. In die einste studio hang daar wonderlike mense uit. Waarvan ‘n hele klomp my lewe op ‘n gereelde basis verrassend kleurvol maak en vreemd genoeg ook heerlike geleenthede oor my pad bring. Een van die mense is Jakkie.

Lang storie kort raak ek en Jakkie jongeling goeie vriende so met tyd en hang hy gereeld in my huis uit. (Meerindeels natuurlik om my toerusting te gebruik om opnames van sy fenominale liedjies te maak…)

Een so liedjie is KLEURVOL. Die lied is oorspronklik net vir hom geskryf, maar met my knaende getemery om deel te wees van sy talent verander ons dit in ‘n duet vir hom en my. (Sien video aan einde van die skryfstukkie).

Ek ontwikkel intussen (met die dat ek skielik so omring is deur ‘n klomp arty fartys) ‘n stewige belangstelling in, onder andere, videografie. So een oggend terwyl ek en Jakkie so sit en chai tee drink is dit ‘n onafwendbare gesprek wat plaasvind. “Kom ons maak ‘n video van jou song!” sê ek vol bravade. “Great idee. Wat van more?” antwoord Jakkie. Met generasie z is niks oormore of volgende week nie. Móre! Ek verlang onwillkeurig terug na toe ek nog vroeg in my twintigs was en alles carpe diem was!  Ek wil nie oud klink, praat van deeglike beplanning en ander oumensgoed en sy drome breek nie so more is dit toe nou!

Ek moet natuurlik in die video wees so ons kort ‘n kameraman. Ons drentel af na Jannie se ateljee.  Hy is van nature ‘n ou wat nie wil uitmis nie so dit kos geen oorredingsvermoë om hom aan boord te kry nie. Hy sal die kamera bring, twee mikrofone en wat ookal nog nodig is vir hierdie super professionele video skietery. Al wat ek moet bring is die mp3 luidspreker sodat ons die lied kan hoor terwyl ons die video maak. Ons is opgewonde!

Een sonnige Wintersoggend sak ons drietjies dus af Eerste Steen toe om ‘n video te maak. Die twee aantreklike jong mans en die tannie moes maak vir ‘n heel oulike prentjie! Jannie se kattebak is gepak met al sy toebehore en daar gaan ons. Eerste probleem is dat ek (getrou aan vorm) die mp3 luidspreker vergeet het. #youhadonejob

Jakkie- nie net talentvol nie maar ook slim en diplomaties, troos en stel voor ons probeer maar so van sy 1980 selfoon af luister na die lied. Jannie se nekare bult, maar hy kom van Upington se wêreld af waar jongelinge nog oumense met respek behandel so hy sê maar niks. (Hy kry altyd so verwarde uitdrukking op sy gesig as mense om hom deur die dinges is…dis ‘n poging om sy irritasie te versteek, maar nie baie suksesvol vir ou honde soos ek nie.)

Die tweede probleem is dat Kaapstad ons toe ook verras (bwahaha) met ‘n wind wat net Kapenaars sal verstaan. Jannie lyk diep bekommerd oor die super duur mikrofone wat windverwaaid staan en sand vreet. Ek is vergeetagtig en by tye verstrooid in rekordgetalle, maar een goeie (debatteerbaar as jy my beterhalf vra) ding wat ek is, is hardkoppig en my deursettingsvermoë is noemenswaardig van aard om die minste te sê, so ons ploeg voort. (Dit help ook dat my ouderdom hulle outrank!)

Ons hoor natuurlik geen woord op die 1980 selfoon so deur die wind nie en wing dit dus maar soos ons aangaan. Jakkie hou geïrriteerd (dog diplomaties soos ek reeds gesê het) tyd in die lug sodat ek en hy ten minste lyk of ons dieselfde liedjie sing. (#funwashadbyall. That’s my story and I’m sticking to it!) Jannie kameraman soos ‘n pro en 2 ure later sit ek voor my kompertjie en sit KLEURVOL aanmekaar. ‘n Lied wat ook later lei na ‘n klompie huiskonserte saam met einste Jakkie en Jannie.

Wat begin het as ‘n website verkoop eindig in ‘n wonderlike avontuur in die wind en sand. Met nog vele musiek, koffie, chai tee en liedjies in die jare daarna wat volg. Daai kitaar teen die muur het my lewe ongetwyfeld verander- as ek hom misgekyk het was my storie dalk heel anders…

Huis Paleis

30th June 2017

Huis bou is nie perde koop nie. Baie soos trou. Ek en Bruidegom het nog net een keer baie lank terug die voorreg gehad om te bou en ek moet erken ons was heelparty keer baie spyt dat ons nie liewer  maar eerder ‘n perd gekoop het nie. Dis nie vir elke ou se sak bedoel nie. My bankkaart kry nou nog paniekaanvalle as ek voor hom praat van huisbou.

Maar ‘n eie eie eie huis is darem baie spesiaal. My Grootprins het help spykers inkap en Bruidegom en Broer (my eie persoonlike een) het die huis, van fondamente af tot eindproduk, self gebou.

Die familiesaambouery is natuurlik ‘n storie op sy eie. Sien, by die hek van die huis was ‘n goeie ou outydse bar (daai soort waar die ou local ooms en een tannie op skuld drink en dieselfde karre van vroeg tot laat  elke dag en nag altyd daar vasgenael bly staan)…maar natuurlik onder die skuilnaam Steakhouse.

En natuurlik is daar is gereelde vergaderings gehou in die Steakhouse om die bouery te bespreek. Omdat dit so bitter moeilike projek was het dit soms laat aangehou- dié belangrike noodsaaklike vergaderings. Sommiges het wel vroeg geëindig. Bedoelende nou vroegoggend. Daai uur wanneer geen ordentlike mens meer die strate moet betree nie.

So het dit gebeur dat Bruidegom en Broer na een van die vroeë oggende, bietjie later daardie oggend moes kombuiskaste insit. (Net ter inligting- ek het baie groothartig aangebied dat die huis nie ‘n kombuis hoef te hê nie- ek het geen gebruik vir so banale vetrek nie!) In alle geval. Die fyner detail het nie regtig gebeur daai oggend nie.

Die spenskas het ‘n elektriese prop ingehad, maar die sirkelsaag wou nie saamwerk nie, so die gat in die kas is bloot met ‘n hamer en baie woede met gepaardgaande kopseer aangebring. Die slaaiwasbak het ook nooit gebeur nie en die pyp wat vir hom aangelê is was tot en met ons trek uit die huis vyf jaar later, met ‘n stuk lap toegehou om die dreinstank binne te hou. Nie noodwendige ‘n suksesvolle oplossing nie moet ek byvoeg.

Na twee jaar het ons ook besef dat die ingenieur of bourekenaar of argitek of wie dit ookal is wat belangrike goed besluit oor hoe die huis gebou moet word, nie noodwendig die skerpste in sy laai was nie en moes ons die hele huis (wat op stilte gebou was) weer oorstilt en versterk om seker te maak dat hy nie in die pragtige wit sand van die Suid Kaap verlore raak nie. Praat van ‘n bodemlose put!!

Die huis hier onder bespreking is al baie jare nie meer ons huis nie, maar ek dink baie gereeld met heimwee terug aan die huis. Want sien, ek was verlief op my kamer. Dit was ‘n absolute toweragtige spasie.

Die huis was ‘n houthuis, so saans as dit afkoel het die huis begin lewendig word. Met geluide en krake en die reuk van die seevog wat uit die mure ontsnap. Omdat die kamer bo was, het al die krake en geluide en reuke ekstra krag gedra. Daar was ‘n groot deur wat uitgeloop het op ‘n stoep en saans het die maan tot teen daai deur kom leun en ons uitgenooi om buite te gaan staan. So asof ons spesiaal was.

Ek het nooit gordyne in die kamer gehang nie, want die son het soggens baldadig deur die venster gebreek en ek het nie die hart gehad om hom te sê om uit te bly nie. En dan as mens die deur elke oggend oopmaak: die wonderlike stank van see en Melkhoutbome. My man het vele kere gevra dat ek asseblief tog óf gordyne moet hang óf van my nudistiese neigings moet ontslae raak. My buurman aan die oorkant was egter amper honderd, so ek het gereken hy kan waaragtig nie meer so vêr sien nie. En as hy kon..wel ek wou nie daaraan dink nie. Gordyne is dus/egter nooit gehang nie.

Die badkamer was deel van die oopplan kamer (‘n punt wat ons later besef het nie soveel praktiese waarde ingehou het vir voornemende kopers soos vir ons nie). Ek het saans in die bad gelê en Bruidegom op die bed en dan het ons gesels totdat ek ten minste drie keer die warm kraan moes oopdraai om die badwater net perfek te hou. En die bad! Die bad was fenomenaal! Ek kon plat lê sonder dat my tone die anderkant raak. En in die dae voor waterbeperkings het ek hom volgetap dat die borrels tot onder my ken lê en kraak het.

Dit was ‘n plek waar daar geen geheime was nie. In die somer was dit koel en in die winter warm. Met ‘n ekstra kombers wat altyd reg gestaan het. Teen die muur het ‘n skildery gehang van ‘n stoel wat ‘n universiteitsvriendin wou weggooi en ek toe opgeraap het. Dit was een van haar flops, maar dit was vir my beeldskoon. (Hy’t intussen in daardie einste kamer opgemuf en ek moes onder dwang van hom ontslae raak jare later).
So toe skryf ek ‘n liefdeslied. Dit mag dalk klink asof dit ‘n liefdeslied vir Bruidegom is, maar eintlik is dit ‘n liefdeslied vir die kamer. Want dit was ‘n wonderlike kamer.

Wyle Christa Steyn het eenkeer gesê dis vir haar een van die mooiste liedere wat sy in ‘n lang tyd gehoor het en iets gemompel van hoe mooi die frase oor die ekstra kombers is…dit gebeur nie elke dag dat die vrou wat van die mooiste wysies in die wêreld geskryf het vir ‘n ou so iets sê nie, so die stukkie geskiedenis in die lied lê my natuurlik ook na aan die hart…