Browsing Category

BLOG

As jy goud wen in koornerdhemel…

14th July 2018

En daar kry Amici GOUD op die Wêreldkoorspele 2018! Of soos ons liefderyk daarna verwys- die olimpiese spele van koor. (Ek noem dit ook koornerdhemel…) Nou om die impak van die prestasie te verstaan, moet jy eers ‘n tree terug  gee en Amici verstaan.

Amici het 22 jaar terug begin as #HeleneYollieRudolfRustyWion wat hoofsaaklik vir Helene se ouma by haar ouetehuis gaan sing het. En ons hoofprogramwennommer was hoofsaaklik Looking from a window above in vyf stemme. (Ons het daai parararams na nuwe hoogtes toe geneem.) Die lotjie van ons was almal studente daardie tyd, behalwe Wion. As ek reg onthou was hy nog ‘n skolie. Iewers in standerd nege, matriek rond?

So hou Helene oor die laaste twintig jaar die skapies bymekaar, en eindelik eindig Amici darem op ‘n plek waar hulle vir die laaste paar jaar elke Desember met twee of drie oefeninge agter die blad ‘n besonderse bogemiddelde kerskonsert kan aanbied, met enigeiets tussen 15 en 30 lede.  Afhangende van wie swanger is, eksamens skryf of ander belangriker dinge het om te doen. (Daar is dokters, aptekers, onderwysers, ingenieurs, boekhouers, grafiese ontwerpers…en ek)

Wat ook belangrik is om te noem, is dat jy nie ‘n oudisie hoef te slaag om in Amici te sing nie. As jy van sing hou, is jy in!  Of as Helene jou iewers hoor sing en sy jou rekruteer. En dis haar spesiale super talent- om mense te oortuig om goed te doen wat hulle nie regtig noodwendig geweet het hulle wil doen nie. Amici se leuse: Winging it since 1996! Dit alleen spreek boekdele oor die (kom ons noem dit) vaardigheidsvlak van Amici.

En toe kondig Helene laas jaar aan dat sy Amici gaan inskryf vir die Wêreldkoorspele. Nou sy vertel altyd en sê dat haar pa graag spot en sê dat haar entoesiasme haar vaardigheid soms oorskry. En ons spot altyd terug en sê…haha, dis snaaks. Want dit is in werklikheid die reine waarheid. (Dit was in elk geval tot vanoggend! #howthingshavechanged) Die vrou is ‘n beendokter for crying out loud. Gewone standaard koorleiers het grade in musiek. En kan koormusiek lees sonder om eers die spasie-lyntjienootrympies op te sê. (Okay soprane julle noot is ‘n… elke, goeie boer drink fanta…F…o nee wag ek dink daar is ‘n kruis….!!) Maar haar hart wys net een rigting. Wêreldkoorspele toe. Basta met hoe die res van die wêreld werk! En so oortuig sy meesterlik ses en dertig van ons om dit saam met haar te doen.

‘n Klompie van ons daag op vir die eerste oefening. Drie (erige) maande voor die groot optreedag. Die uitvoerende raad van Amici het alle verwagtige oortref. Ons musiek lê gereed in hopies en wag. (Ek vermoed een of ander skool of besigheid se afrolkostes was deur die dak daardie maand.) Ek bekyk die liedere so en wonder stilletjies of Helene dalk ‘n breintumor het. Geen kans dat die groepie hier om my dié liedere op wêreldstandaard gaan sing in drie maande nie! Ons wroeg deur die oefeninge. Elke Maandagaand tussen 18h30 en 20h30 sit ons soos weeskinders en wag vir die wonderwerk oomblik om te kom. Maar dis moeilik, want in drie volle maande kry ons dit nie reg om die volle ses en dertig Amici’s in een gebou te versamel nie.

Oefeninge verloop soos volg. Ons almal kom laat. Behalwe Magriet en Catrien. Hulle is altyd daar en vroeg. Dan is dit eers ‘n gedrukkery en gesoenery. Magriet bring eenkeer Melkkos. Audrey ‘n koek met ‘n Amici logo op. Catrien soetgoed en soutgoed. So daar  moet geëet ook nog word in die twee waardevolle ure. En na eet is daar eers nog drukke en soene. En geselsies. Want ons hou van mekaar. En ons is opgecharge soos duracell hasies. Dan warm ons op. Maar dis moeilik, want so stiptelik as wat Magriet is, so moeilik is dit om haar te kry om vir vyf minute nie te klets nie. Magriet het ‘n stem soos ‘n engel, is dierbaar soos Maria, maar goeiste sy praat baie soos ‘n grammafoonplaat wat nuut opgewen is. (Eintlik nou dat ek daaraan dink het sy waarskynlik nie opwarming nodig vir haar engelstembande nie. They are always fired up and ready to go….ook om in te val as enige solo stukke per abuis wegraak, of nie opdaag nie, of nie hulle woorde ken nie. #queenofallunderstudies)

En dan is daar die koorrokke. Hulle word weekliks weer en weer en weer en weer gemeet. Terwyl ons opwarm, terwyl ons oefen, terwyl ons eet, terwyl ons druk en soen en gesels. En elke week is dit of te lank of te kort. Adrienne gee egter nie moed op nie. If all else fails gaan ons ten minste fantasties lyk op D-dag!

Dan begin ons deur die stukke gaan. Rudolf hou beat met die djembe, maar hy kan netsowel nie, want Amici het ‘n ritme van hulle eie. Dis ‘n wonderlike ritme. Een van liefde en entoesiasme en oorgawe- dis net nie noodwendig almal gelyk op dieselfde tyd nie. Helene skuif my in drie verskillende liedere na drie verskillende stempartye toe. Ek is eintlik ‘n hoë alt, maar in Amici is ek enigeiets van ‘n lae tenoor tot ‘n hoë sopraan- afhangende van hoeveel mense opdaag vir oefening en hoe senuweeagtig Helene daai spesifieke aand oor ‘n stemparty voel.

Die aand wat ons die Afrikaanse medley die eerste keer oefen, oorweeg ek om tou op te gooi. Wat het die vrou wat die ding geskryf het gedink? Dis ‘n babelse verwarring. Ek dink nie die beste koor in die wêreld kan die stuk baasraak nie. Die tenore vat vals na nuwe hoogtes toe met die sologedeeltes. Die geskryfde ritmes kon netsowel in Chinees geskryf gewees het. Ons ignoreer dit soos ‘n rooilig in Solomon Mlangu Drive. (Ek is heel toevallig tenoor in die lied!) Maar wag. Daar is meer. ‘n Week voor ons eerste optrede besluit Helene dat die stuk ook bewegings kort. Die basse en tenore moet die tyd hou op die off-beats. Dirk neem die vorm van ‘n SAL boeing aan. Dis pragtig om te sien- ek sweer, maar teen die res van die koor is ek bang die gehoor roep dalk vir ‘n dokter om die ou met die arm spasma uit sy pyn te help. En Anton. Pragtige jong man met ‘n pragtige stem, maar so min ritme het ek nog nooit gesien nie. Daar is geen kans dat hy op die off-beat kan klap en sing tegelyk nie. GEEN. KANS. NIE. Hy staan uit soos ‘n Pepstores sweetpak in ‘n Nike winkel.

Dan is daar ons Latynse lied. Helene spring soos ‘n mak sprinkaan op en af om ons te kry om hard en sag te sing. Maar ons bly beslis op ‘n stewige mezzo-forte. Geen ff’s en pp’s vir Amici nie. Helene kry ook twee weke voor eerste optrede nuwe gehoor apparate. “O, so dis hoe julle klink!”  Ek hoop in my hart sy maak ‘n grap. Ek moet egter sê- na die nuwe ore was sy baie meer persistant oor die hard en sag. In so mate dat dit so week voor die optrede begin klink het soos ‘n regte egte koorstuk. Klein vlammetjies van hoop begin brand. Die enigste ander uitdaging met die lied is om almal te kry om hulle hande langs hulle sye te kry. Met Ineke was dit spesiaal moeilik. Sy het ‘n breiprojek aan die gang gehad. “Arms-langs-die-sye” het in haar kop ingegaan as “lus, draad, glip…en…herhaal….vir ewig….”

Soms wil my kop ontplof oor die min erns, maar dan kyk ek na Chantel. Hoe haar litte nie kan stilwees van opgewondenheid nie. En ek kom agter dat Magriet nie oor ditjies en datjies klets nie, maar oor musiek en hoe opgewonde dit haar maak. Dirk lyk dalk soos ‘n vliegtuig, maar sy passie is aansteeklik en kort voor lank, hoef hy nie af te skaal nie, want die om hom lyk nou al amper net soos hy- ‘n vloot boeings van Basse. Ek sien Yani se kinders wat lê en saamluister terwyl ons oefen. En ek onthou hoekom ons almal daar is. Want dit is vir ons lekker.

Helene red keer op keer wonderbaarlik die gemorse wat aanhou gebeur. Dalk is daar meer vaardigheid as wat ons (of haar pa) besef? Hilde help met haar rotsvaste lae-alt die tenore met hulle vals stukke. Rudolf skuif oor na die basse met die medley om hulle te help met hulle ritme. En so stuk vir stuk kom alles bymekaar. Ons klink al meer soos ‘n koor en minder soos die sanggroepie wat ons einlik is. Nou kort ons net ‘n oefenlopie om te wys waartoe ons regtig in staat is.

Ons reel ‘n optrede saam met ‘n paar ander kore wat ook deelneem aan die Wêreldkoorspele en kry selfs ‘n paneel fopbeoordeelaars om ons te krit. Ons is egter steeds nie voltallig nie. (Rusty hang in België uit, maar hy’t belowe hy’s betyds terug vir die kompetisie.) Ons lyk soos ‘n miljoen dollar in Adrienne se rokke en ons daag ewe paraat by die kapel op vir ons optrede. Een van die kore wat reg voor ons optree is wêreldklas. (Hulle is ook laas week aangewys as die beste in hulle kategorie in die wêreld- so dis nie oordryf nie). Om na hulle te moet optree vat ‘n man op ‘n perd. Maar ons bly hoopvol.

Ons hoop val egter plat soos ‘n opgestopte bra in die reën. Ons het die manier hoe ons staan op laaste verander en ons kan mekaar skielik nie hoor nie. Die kapel het nie ‘n klavier nie, so ons gebruik my keyboard, wat ook hopeloos te sag is. Met die Afrikaanse medley verloor ons mekaar heeltemal en soos ons mekaar verloor vergeet ons sommer ook ons bewegings en ek vermoed ons lyk waarskynlik soos skape wat kraal toe gejaag word. Met ons Engelse lied kan ons nie die klavier hoor nie en elke stemparty struikel dus toe maar voort in sy eie sleutel.  Brennie ons solis (en ook ons secret weapon), wat op ‘n gemiddelde dag vir Cher soos ‘n amateur laat klink, val ‘n miniatuur kwarttoon laer as die koor in. As sy alleen gesing het was daar geen probleem nie, maar met ‘n koor agter jou is dit egter effens problematies. Sy besef dit en begin in rooi vlamme uitslaan. Iewers langs die pad verloor ek my altpartywysie en sing maar net so goed ek kan op enige noot wat min of meer reg klink.

Ons fopbeoordeelaars gee bladsye vol “opbouende kritiek”. Ons begin bekommerd raak. Selfs Helene wat al messe uit half bewustelose mense se koppe moes haal en heupbene met haar kaal hande kan breek raak effe gespanne. Sy bel my in ‘n klein paniekuitbarsting. “Jy gaan saam met Brennie haar solo moet sing. Net om haar bietjie meer selfvertroue te gee…” Ek weet vir ‘n feit dat Brennie geen selfvetroue hulp nodig het nie. Dalk net ‘n harder klavier- at most. Het ek egter genoem dat GEEN mens vir Helene kan nee sê nie. Ek stem halfhartig in. Weet Helene dat die lied in ‘n Afrikataal is wat ek geen woord van verstaan nie? Dis ‘n week voor kompetisie- daar is geen kans in die heelal dat ek al daai woorde ooit sal kan onthou nie. (Ek onderhandel myself gelukkig toe later daarin om net die eerste reel saam met Brennie te sing…vir selfvetrouedoeleindes en als….) Eintlik moet ek eerlik noem dat dit my selfbeeld glad nie goed doen om langs Brennie te sing nie- die girl se stem is, soos my ma sê, van ‘n ander planeet af ongelooflik!)

Die week na die toetsoptrede is almal bietjie meer gefokus. Selfs Magriet is met stilte geslaan tydens oefening. Ons luister na die fopkritiek en probeer beter maak wat ons kan. En toe ons weer kyk is dit kompetisiedag. (Daar was darem nog een kerkoptrede tussen die toetslopie en die kompetisie wat effens beter gevaar het). Steeds het ons al ses en dertig nog nooit almal saam gesing nie. Rusty is missing in action– vermoedelik iewers aan die vassit op ‘n lughawe.

Kompetisiedag warm ons 7uur die oggend op in ‘n skoolsaal. Toe ek by die trappe opklim is die basse en tenore besig om nog bewegings te oefen. Daai off-beat wil net nie vat kry nie. Daar is geen kans dat hulle dit gaan nail voor die kompetisie nie. “Just wing it boys” dink ek by myself. Dis twee ure voor kompetisie. Helené lyk effe bleek om die kuwe.

By die Musaion staan ons vir ‘n foto. Rusty het opgedaag. Ons is vir die eerste keer die jaar voltallig. My senuwees is klaar. Toe ons opstap op die verhoog bid ek saggies. Die Latynse lied is eerste. Vir die eerste keer in drie maande vat al die basse dieselfde beginnoot. Ons sing soos nog nooit vantevore nie. Nootvas. Ritmevas. Iets bo-natuurliks is aan die gebeur en dit is absoluut magies. Na ons eerste lied bars die skare in ‘n juigende handeklap uit. (Baie van hulle is rent-a-crowd, maar steeds!). Ons Engelse lied klink soos iets uit die hemel. Die Afrikaanse Medley is asemrowend. Wat ‘n fantastiese lied. Het ek ooit getwyfel in die skrywer se gesonde verstand? Selfs die off-beat klop klopdisselboom. (Later op die skelm video wat Judith geneem het sien ek selfs Anton het daai off-beat toe reggekry!) Na die medley ontplof die skare weer. Ons kry selfs ‘n glimlag by een van die beoordeelaars. Nog net die Afrikalied. Brennie sing die saal stil. In die helfte van die lied begin my trane loop. Ek dink nie ek was al ooit so oorweldig op ‘n verhoog nie en ek doen verhoog al LANK! Toe ons klaar is staan ek en wag om af te gaan en ek dink. “Ons is lankal nie meer net amici (vriende) nie. Ons is familia (familie).” Want dis wat familie doen. Maak nie saak wat die omstandighede of probleme is nie- in die einde, wanneer dit die meeste saak maak, trek familie laer en kom bymekaar om wonderwerke te maak gebeur.

So hier is Amici nou.  Goud in die sak. En boonop vierdebeste Vocal Ensemble in die wêreld in ons afdeling. (I never doubted us for a moment!) En natuurlik tonne goue memories to go with it. Wat ‘n wonderlike voorreg was dit nie!

 

 

Kommin skoene is soms okay

18th May 2018

Soms is dit die klein dingetjies in die lewe wat ‘n ou (of meisie in my geval) ure se pret verskaf. Vat nou maar vanoggend.

Maar eers moet ek natuurlik die bobbejaan agter die berg gaan haal om by my punt uit te kom. So paar weke gelede besluit ons, na ‘n klompie stampe op my ou getroue Ford Ranger, dat dit dalk tyd is vir ietsie kleiners om mee te ry vir die mammamens. Pretoria parkerings is aansienlik kleiner as Kaap parkerings en daar is ook klaarblyklik baie meer paaltjies en hekke wat ‘n ou nie raaksien so met ‘n canopy saam nie. Ek hou maar nog altyd van ‘n kar sonder ballet frokkies en teen alle raad en daad besluit ek om die Ford in te ruil op ‘n Suzuki Jimny. Luukshede in die model sluit hoofsaaklik lugsakke, ‘n radio en elektriese vensters in. Die bagasieruim is ook net-net te klein vir ‘n gewone grootte tas, maar die tas pas baie gemaklik op die agtersitplek. Wel net-net gemaklik!

“Nee my vrou, dis dan net ‘n halwe kar!” laat die liefde van my lewe hoor. “Mamma, die ding het nie eers controls op die stuurwiel nie…” sê Grootprins. “Jy moet maar ‘n kierie ook saamkoop,” sê Peet die ou by wie ek die Jimny koop, “die automatic het net drie ratte- hy’s stadig soos ‘n skilpad.” Kleinprins noem hom my halwe broodjie en my pa noem hom my ambulans. (Lang storie vir ‘n ander dag.) Maar soos gewoonlik steur ek my nie veel aan die witgeraas rondom my kop nie. Dit is die cuteste tjor waarmee ek nog ooit gery het. Dis soos om sonskyn te ry. 80km per uur en al.

Terug by vanoggend. Daar moet inkopies gedoen word en die Jimny word opgevlam vir die tog winkels toe. Ek het ‘n effense verkoue en sukkel om asem te haal so in die toe kar. Kyk, in Pretoria ry ‘n ou mos maar met toe ruite om seker te maak die spreekwoordelike boef op elke hoek vang jou nie. Okay, dis nie regtig spreekwoordelik nie, maar dit kan netsowel wees. Ek hou my egter braaf en ry met wawyd oop ruite na al my stoppe toe. Waaragtig sonder enige voorvalle. (Behalwe as jy die feit dat ek my onoopgemaakte Fanta zero vir ‘n bedelaar gegee het omdat hy baie dors gelyk het en my ook vertel het dat hy baie dors is, as ‘n voorval beskou.) Soos reeds genoem is daar nie baie klokke en fluite (#seewhatididthere) verbonde aan die Suzuki Jimny nie, maar die belangrikste een het hy darem wel. Bluetooth sodat ek Itunes kan luister.

Soos ek ‘n paar weke gelede belowe het, na die fiasko oor Dirkie van Jaarsveld, Afrikaanse sangheld ekstrodenêr, is my Itunes speellys tans op goeie ou Afrikaans ingestel. Net so skuins voor ek my estate oor die rant sien, begin niemand anders nie, as Jack Parrow die kar te vul met Jy dink jy’s cooler as ekke…

Nou kyk, daar is niks wat die petrol in jou bloed uitbring soos Jack Parrow nie. Ek trek die radio se ore tot op vol volume. En so ry ek en Jack Parrow, met my oop vensters en die wind in my hare, teen 60km per uur my estate tegemoed. Ek voel hoe my kommin skoene juk van lekkerkry. Ek ken (uiteraard!) nie die woorde nie, so ek maak dit maar uit volle bors op soos ek aangaan. Dis so lekker dat toe dit eindig ek sommer weer repeat druk en dit nog ‘n slag luister.

By die estate se hek moet ek eers my vingerafdruk gee vir die hek om oop te gaan. Diep binne voel ek soos ‘n gangster wat geprocess word by die polisiekantoor toe ek my vingers op die masjien sit om my uit te ken. ‘n Gangster met Jack Parrow as wingman. Langs my stop ‘n fênsie estate tannie in haar ewe fênsie lang slap Mercedes. Haar venster gaan oop nes Jack Parrow op vol volume vertel van die tattoo van ‘n slang op jou tette…Ek oorweeg om sagter te sit, maar sekerlik luister selfs fênsie estate tannies soms Jack Parrow reg? Ek giggel en glimlag vir die fênsie tannie met die baie haarsprei en lipstick. Sy gee my egter net ‘n estate tannie kyk en rol haar ruit so vinnig weer op as wat sy hom afgerol het. Die sekuriteitswag dink darem ek is legit (dis hoe ons gangsters die lingo gooi…) en dans selfs ‘n stukkie saam toe ek wuiwend wegry.

Nou is dit eers lekker, want binne in die estate mag ek net 25 km per uur ry. Ek hang my arm uit by die oop venster, voel hoe die son op my wintervelletjie brand en sing sommer nog lekkerder saam. Die Jimny se radio het nie regtig bass nie, maar selfs met die bietjie wat daar is kan ek voel hoe Jack Parrow onder my sitplek op en af spring. Dis darem nou al die tweede slag dat ek dit luister so ek ken die woorde al baie beter. Jy is Tim Vorster, ek is Chris Edwards…

Toe die laaste klanke van Parrow wegsterf begin Coenie se Karoonag speel. Ek maak die Jimny se ruite weer toe. (Dis maklik want dis elektries en alles.) Party musiek is nou eenmaal net nie lekker met oop vensters nie. Ek trek my kommin skoene uit en gooi dit in my miniatuur bagasieruim. Vir ‘n anderdag. Maar Jack…jy en ek…ek en jy…ons sal altyd daai Vrydagoggend in die Jimny, met die wind in ons hare hê!  Daai tannie by die hek is Ice tea my bra, ek en jy en my Jimny- ons is witblits! Oor en uit!

Groet sonder woorde

26th January 2018

Ek is maar ‘n sentimentele meisie. Mense wat oor my pad kom los maklik stukke van hulleself in my siel agter. Party weet presies wat hulle daar los. Ander is heel onbewus. Een so arme stomme onbewuste, is Jannie du Toit. Net die ander aand gaan kyk ek na sy Brel vetoning in die Atterbury teater. Ek gaan ondersteun eintlik sy pianis, maar hy…hy los my (nie die eerste keer in my lewe nie) met verwondering. Dit is absoluut ongelooflik hoe hy homself vervorm van lied na lied. Hoe hy gemaklik spring tussen vier tale. Hoe hy elke woord sy eie maak. Hoe hy ‘n verhoog klein kan laat lyk met hoe briljant hy die spasie gebruik. Hoe hy stories kan vertel met sy hande en hoe hy sy passie kan laat afskilfer na die skare toe. Ek is nie vriende met Jannie nie. Ek ken die man skaars. Ek het hoogstens al ‘n paar ure in sy geselskap deurgebring. Hy praat graag oor taal. En woorde. En my Pretoriô aksent. Dis wat ek van hom kan onthou. Mens is baie keer diep teleurgesteld as jy akteurs, sangers of skrywers ontmoet en dan agterkom hulle is maar net mense met foute. Jannie was nie vir my een van daardie teleurstellings nie. Op en af van die verhoog af is hy ewe passievol oor sy talente en liefdes. Vandag nog gebruik ek hom as my kompas van hoeveel mens van jouself moet gee op ‘n verhoog. Hoe passievol jy behoort te wees as die droom in jou geplant is. Hoe jy mense om jou beter kan maak met die vuur wat in jou brand. Ek het natuurlik ‘n Jannie storie. Maar dit het nie by Jannie begin nie.

Donkiejare terug, meer as wat ek wil onthou (Grootprins het reeds alweer met my verjaarsdag die jaar gevra of ek nou middeljarig is) is ek ‘n jong menslike hulpbronne konsultant by ‘n werwingsmaatskappy in George. My foon lui en die ontvangsdame sê dat Christa Steyn vir my op die lyn is. In my wêreld bel bekende sanghelde van jou kleintyd jou nie regtig nie, so ek dink nie vir ‘n oomblik dat dit Christa Steyn die bonatuurlike pianis en liedjieskrywer is nie. Wat ek die helderste onthou is haar diep sagte stem aan die ander kant van die lyn. Sy het my musiek in ‘n haarsalon in Potch gehoor, uitgevra en besef dat ek ‘n Crescendo finalis was. Dis nou heel toevallig dat sy as gaskunstenaar by die volgende ATKV Crescendo finale rondte moet optree. Maar sy sing mos nie eintlik nie. En sy hou van my stem. Kan ek haar lied vir haar kom sing. (!)

Ek gaan nie jok nie. Ek het myself so bietjie natgepiepie op daai oomblik. ‘n Week later begelei Christa Steyn (!!) my op ‘n verhoog waar ek een van haar liedere sing. (Ek wil vir jou- dit was so mooi, dat toe ons dit die eerste keer oefen ek inderdaad begin huil het.) Wat ‘n wonderlike ervaring. Maar dit is nog nie die einde nie. ‘n Week later bel sy weer. PG du Plessis het ‘n stuk geskryf oor wyle Koos Du Plessis se lewe en musiek. NAGKANTOOR. Hulle kort ‘n jong onbekende sanger om saam te sing, stel ek belang. Ek sal daaroor dink sê ek. (Yeah right!) Ek sê ja nog voor sy klaar gepraat het. En so kruis my pad- net vir ‘n kort wyle, met Jannie du Toit se pad. En of dit nie genoeg is nie, kry ek die geleentheid om ‘n duet saam met hom te sing.

Die lied natuurlik, is weer ‘n storie op sy eie. Die laagste noot in die stuk wat ek moet sing saam met Jannie, is bloot net te laag vir my. Oefening na oefening kry ek die noot net nie gevat nie. Na Christa ure gesukkel het om my by die noot uit te kry sê sy die dag van die opname vir my ek kan maar ontspan- sy het die lied hoër gemaak en ek sal maklik bykom. Wat natuurlik ook gebeur. Ek vat daai lae noot soos ‘n jarelange pro! Na die opname deel sy my egter mee dat sy vermoed die grense wat ek vir myself stel is net in my kop. (Een van my grootste lewenslesse as musikant wat ek nog geleer het.) So jammer, maar sy het gejok. Die lied was inderwaarheid in sy oorspronklike toonhoogte. En well done met daai lae noot. Christa was inderdaad reg. Die grense is net in ‘n ou se kop. As ‘n resultaat van daardie waardevolle les kan ek vandag al veel laer sing as daardie dag se laagste noot. Die lied se naam was Groet sonder woorde.

“Die harmoniewerk op die album (Nagkantoor) is meestal uistekend, byvoorbeeld op Swerwers en Kinders van die wind, waarvan die melodie ook in die openingsnit benut word. Ander sterk snitte is Mol-berge (Jannie), Najaarsdroom (Yolandé), As jy my kan volg (Matthys) en Groet sonder woorde (Jannie en Yolandé).” ~Die Republikein – 27 Mei 2004

Ek het vandag ‘n nuwe opname gemaak van Groet sonder Woorde. Nie so spesiaal soos die duet saam met Jannie nie, maar spesiaal omdat dit my ewig herinner aan ‘n tyd waar groot  Suid-Afrikaanse (en Afrikaanse!) musikale reuse my vuur aangeblaas het en onbaatsugtig stukke van hulleself in my gelos het, my  gementor het – sonder dat hulle dit eers geweet het.

 

 

Lees nog skryfstukkies uit my pen
Kyk nog YouTube Videos van Yolande Strauss

 

As Mamma oorlslaan Swenglish toe…

8th August 2017

Ons almal het daai een vriendin (of dalk vriend- laat ons nou die veralgemeen nie né). Hulle weird jou so bietjie uit want jy sweer hulle het ‘n kamera iewers in jou huis versteek. Daai een wat jou uit die bloute epos, bel, whatapp of sms as jy in die donker dal van doodskaduwees iewers in ‘n gat wegkruip vir die wêreld. (Al wat kort is die hadida wat sy angs oor die vallei roep en jy is ‘n gonner.) En sy weet dit net sonder dat jy of iemand anders haar gesê of selfs kón gesê het. En sy weet dit ELKE keer. Al vir meer as twintig jaar. En dan vra sy heel onskuldig: “so hoe gaan dit?” Pft! Want sy is #freakylikethat. Wel ek het so een. En toe trou daai een. In Holland van alle plekke.

My Bruidegom wil saam, maar het ‘n regte werk. Nie soos ek wat net speel-speel werk(e) het nie. Na lang beraadslaging besluit ons dat Bruidegom en die Prinse moet bly. Grootprins is egter nie ‘n ou wat hom sommer so by die huis laat los nie. Hy kom met groot stories oor hoe ‘n besoek aan ‘n vreemde land sy algemene kennis oor die wêreld sal uitbrei en op die lang duur absoluut voordelig sal wees om hom ‘n beter mens te maak. Met die argument in gedagte belowe ek met gekruisde vingers en so half halfhartig dat hy maar kan saamgaan.

Toe dit kaartjiekooptyd word besluit ek en Bruidegom egter dat dit aansienlik beter sal wees vir ons beursies as dalk net ek gaan en vliegkaartjies en ‘n visum word flink bewerk. Ons sal later in sameswering ‘n leuen bedink om Grootprins te verwittig van sy lot. Maar niks is ook heilig in ‘n huis met dun mure nie en toe Grootprins uitvind is die gort natuurlik gaar. Hy is klaarblyklik nie okay met ‘n mamma wat vals beloftes maak nie.

Ek sien hoe my ma-van-die-jaar prys voor my oë versplinter! Dus moet daar nou nog ‘n ekstra kaartjie en visum bewerkstellig word. Een reusagtige probleem is egter dat ek en Grootprins nou twee verskillende verwysingsnommers het vir die vlug en nie saam kan inskakel in ons vlugte nie.

Maar dank die gode vir fone. Stel jou voor ek moes iemand telegrafeer of per seëlpos in die hande probeer kry. Ek bel toe maar die besprekingsagent. Hou ‘n uur aan (na ‘n ander land!) en spandeer meer op die oproep as aan die kaartjies. Foonagent mannetjie verseker my dat ek en Grootprins langs mekaar sal sit op al ons vlugte. Net om seker te maak stuur ek nog ‘n epossie so week vooraf en ‘n ander Eposagent dametjie verseker my weer dat alles onder beheer is en dat dit niks is om oor bekommerd te wees nie. Ek en Grootprins kan hand-aan-hand Kumbaya sit en sing in al ons vlugte.

Ek is tevrede. Grootprins is tevrede. Daar is vrede. Ons pak ons rugsakkies. Vlieg heerlik Holland toe. Slaap op mekaar se skouers in die vliegtuig. Klim verwonderd in Schippol af. Lag en omhels ou vriende. Woon die beste drietalige troue ooit by. Verstaan amper niks wat enige iemand sê nie. Vreet kaas. Koop klompe en ontkoop dit weer toe ons sien wat dit kos. Probeer ‘n fiets huur maar kan nie want ek het my paspoort in die woonstel vergeet. Sien elke museum wat bestaan.

Grootprins is ingelig en reg om ‘n sinvolle bydrae tot die samelewing te lewer met sy nuwe wêreldkennis. Ons omhels weer ons vriende, die keer koebaai en druk ons verwysingsnommer in die lughawe se slim masjien in om ons instapkaartjies te druk. En net daar verloor ons wolkie sy goue rant. (Ons wolke het goue rante want Kleinprins hou nie van silwer nie.)

Ons vlieg saam van Holland na Parys. Maar van daar af sit ons ligjare vêr van mekaar af. Grootprins se ogies swel vol trane. “Mamma jy het belowe ons sit bymekaar.” Een traan spat letterlik van sy wang af net om die oomblik meer dramaties te maak. Ek begin grondwaardinne opsoek. Die vrolike Hollandse waardinne is pragtig en vriendelik. Maar hulle sal ongelukkig nie kan help nie. Dit moet in Parys opgelos word. Ons het net ‘n halfuur in Parys en dis twaalf uur in die aand!

Ek bel my hulplyn. Bruidegom moet dit probeer oplos. Want dis wat hy doen. Hy los my probleme op! Maar nie die keer nie.

“Jammer vrou. Jy gaan maar net moet sterkstaan as jy in Parys kom. Ek kan niks van hier af doen nie.”

“Ja wel ek sal maar probeer” mompel ek.

“Jy gaan meer as moet probeer vrou. Ek ken jou. Jy’s ‘n pushover. Maar dit gaan Grootprins se hele trip bederf as jy dit nie uitsorteer nie” sê man streng.

Ek probeer nog ‘n laaste keer een van die Hollandse meisies oorreed om my te probeer help. Maar niks. Ek en Grootprins klim op en koester ons laaste oomblikke saam op ons vlug. Die trane se strate nog nie droog op sy wange nie. Ek begin myself opwerk. En jy kan nie glo hoe ‘n mamma wie se kindertjies tenagekom word haarself kan opwerk in ‘n uur nie. Teen die tyd dat ek afklim in Parys is ek reg vir oorlog. Ek is woedend. Egter nie heeltemal seker vir wie nie.

Ek loop my egter vas in ‘n Franse tante wat nie nonsens van kabouters soos ek vat nie. Wat my natuurlik toe nou sommer nog meer die josie in maak.

“Julle moes saam geboek het om mee te begin” blaf die tante met ‘n diep franse aksent wat ek net-net verstaan. Dis hier dat ek toe oorslaan in Swenglish. (In my vorige blog het ek gepraat van Vloekaans- die is sy engelse sussie.) Ek onthou sinne soos: “Ek het twee keer bevestig.” “Die is ‘n helptafel, hoekom op aarde sal hulle iemand soos jy hier sit?” ” Ek gaan vir seker nie vir een van die passasiers vra om te skuif nie- dis julle fout….”

Toe sy egter sê ek moet om hemelsnaam ASSEBLIEF bedaar sy kan sien ek is duidelik moeg en uitgestres, verloor ek al my albasters op die plek. Wat daarna gebeur het is bietjie van ‘n lugleegte in my geheue. Die uiteinde was egter dat sy ewe gedwee saamgestap het aan boord en een of ander oom van sy sitplek af beveel het. Sy nuwe stoel  die een wat eens vir Grootprins bedoel was. Ek wat halfhartig “merci” brom. Pushover se alie!

Grootprins het die hele petalje maar net met groot oë dopgehou, maar dankbaar onder my vlerk ingeskuif toe ons opstyg.

In Johannesburg aangekom vra Bruidegom: “So het jy toe darem langs mamma gesit op die vliegtuig?”

“Ja. Pappa dit was awesome. Jy moes mamma hoor daar in Parys. Dis net peep peep peep peeeeeeep peep. Daai arme Franse tannie!” borrel hy oor.

“Ek is trots op jou vrou” sê bruidegom.

“Ek ook” dink ek en belowe myself om nooit weer oor te slaan na Swenglish toe solank ek lewe nie. Maar ai daai verdomde Franse maak ‘n ou darem net baie kwaad…

*Ek hoop egter Grootprins vergeet dat sy mamma Swenglish magtig is en onthou liewer al die beter woorde wat ek al in my lewe kwytgeraak het. En ek hoop hy onthou al die woorde van my hart…en ook die van sy hart….want dis mooies. 🙂

Kleurvol

28th July 2017

My ou vriend Spaan en ek sit die anderdag in Brooklyn Mall (jip, ek moes I Love Melkies met sy see uisig verruil vir ‘n koffieshop in Pretoriô wat uitkyk op metromanne en mall sekuriteit…die koffie en geselskap was darem gelukkig bo-standaard…)

Ons gesels oor die liefde, die lewe en nog wat. Hy is lus om sy lewe te boekstaaf. Sommer so vir homself. Met fotos en stories en gedigte oor alles wat hy al gedoen, gesien en deurgemaak het. En dit laat ons dink…

Ek wonder soms of party mense se lewens net regtig vaal en verbeeldingloos is en of meeste mense net bloot mís dat daar soveel wonderlike dinge om hulle aangaan. Dat hulle dag tot dag bestaan werklik kleurvol is, maar hulle bloot verkies om die lewe in swart en wit te sien…met skakerings van grys (en daarmee bedoel ek nie die vyftig skakering tipe nie) net om die finale doodskoot te gee.

As aspirant skrywer en liedjieskrywer wonder ek of ek nie maar dalk net elke stukkie lewe beleef met die oog op ‘n nuwe liedjie of skryfstukkie nie…my lewe is dalk in werklikheid ook maar grys, maar met bietjie duimsuig en opblaas maak ek dit effe meer…kleurvol….

My lewe is besaai met soveel fantastiese gebeure en mense en dinge. Ek het soveel goete wat my lewe verryk en op die oog af nogals spesiaal maak. En meeste daarvan gebeur heel per ongeluk en ewekansig.

Vat nou maar vir Jannie en Jakkie. Klompie jare terug ontmoet ek ‘n jong Vloekaanse knaap (die wat Jannie ken sal my opgemaakte woord verstaan) wat ‘n website vir sy vliegskool by my wil koop. Hy en sy hele intimiderende gevolg sit en bekyk my hoopvol in sy sitkamer en die gesprekke oor vliegtuie en enjins is om die minste te sê nogals uitdagend.

In die einste sitkamer, die dag van die ontmoeting, sien ek ‘n kitaar teen sy muur. “Speel jy?” vra ek om die ys te breek. Jannie se oë kry ‘n anders glans en sy Vloekaans verdubbel toe hy eers begin vertel van sy liefde vir musiek. Toe hy eers aan die gang kom kry ‘n Wes-Transvaalse donderstorm die jong man nie stil nie. En daar begin dit alles. ‘n Klompie maande later verkoop hy die vliegskool en maak hy ‘n opname studio oop. Ek WEET reg?

And the rest is history, soos hulle sê. Dit raak natuurlik my uithangplek van keuse. In die einste studio hang daar wonderlike mense uit. Waarvan ‘n hele klomp my lewe op ‘n gereelde basis verrassend kleurvol maak en vreemd genoeg ook heerlike geleenthede oor my pad bring. Een van die mense is Jakkie.

Lang storie kort raak ek en Jakkie jongeling goeie vriende so met tyd en hang hy gereeld in my huis uit. (Meerindeels natuurlik om my toerusting te gebruik om opnames van sy fenominale liedjies te maak…)

Een so liedjie is KLEURVOL. Die lied is oorspronklik net vir hom geskryf, maar met my knaende getemery om deel te wees van sy talent verander ons dit in ‘n duet vir hom en my. (Sien video aan einde van die skryfstukkie).

Ek ontwikkel intussen (met die dat ek skielik so omring is deur ‘n klomp arty fartys) ‘n stewige belangstelling in, onder andere, videografie. So een oggend terwyl ek en Jakkie so sit en chai tee drink is dit ‘n onafwendbare gesprek wat plaasvind. “Kom ons maak ‘n video van jou song!” sê ek vol bravade. “Great idee. Wat van more?” antwoord Jakkie. Met generasie z is niks oormore of volgende week nie. Móre! Ek verlang onwillkeurig terug na toe ek nog vroeg in my twintigs was en alles carpe diem was!  Ek wil nie oud klink, praat van deeglike beplanning en ander oumensgoed en sy drome breek nie so more is dit toe nou!

Ek moet natuurlik in die video wees so ons kort ‘n kameraman. Ons drentel af na Jannie se ateljee.  Hy is van nature ‘n ou wat nie wil uitmis nie so dit kos geen oorredingsvermoë om hom aan boord te kry nie. Hy sal die kamera bring, twee mikrofone en wat ookal nog nodig is vir hierdie super professionele video skietery. Al wat ek moet bring is die mp3 luidspreker sodat ons die lied kan hoor terwyl ons die video maak. Ons is opgewonde!

Een sonnige Wintersoggend sak ons drietjies dus af Eerste Steen toe om ‘n video te maak. Die twee aantreklike jong mans en die tannie moes maak vir ‘n heel oulike prentjie! Jannie se kattebak is gepak met al sy toebehore en daar gaan ons. Eerste probleem is dat ek (getrou aan vorm) die mp3 luidspreker vergeet het. #youhadonejob

Jakkie- nie net talentvol nie maar ook slim en diplomaties, troos en stel voor ons probeer maar so van sy 1980 selfoon af luister na die lied. Jannie se nekare bult, maar hy kom van Upington se wêreld af waar jongelinge nog oumense met respek behandel so hy sê maar niks. (Hy kry altyd so verwarde uitdrukking op sy gesig as mense om hom deur die dinges is…dis ‘n poging om sy irritasie te versteek, maar nie baie suksesvol vir ou honde soos ek nie.)

Die tweede probleem is dat Kaapstad ons toe ook verras (bwahaha) met ‘n wind wat net Kapenaars sal verstaan. Jannie lyk diep bekommerd oor die super duur mikrofone wat windverwaaid staan en sand vreet. Ek is vergeetagtig en by tye verstrooid in rekordgetalle, maar een goeie (debatteerbaar as jy my beterhalf vra) ding wat ek is, is hardkoppig en my deursettingsvermoë is noemenswaardig van aard om die minste te sê, so ons ploeg voort. (Dit help ook dat my ouderdom hulle outrank!)

Ons hoor natuurlik geen woord op die 1980 selfoon so deur die wind nie en wing dit dus maar soos ons aangaan. Jakkie hou geïrriteerd (dog diplomaties soos ek reeds gesê het) tyd in die lug sodat ek en hy ten minste lyk of ons dieselfde liedjie sing. (#funwashadbyall. That’s my story and I’m sticking to it!) Jannie kameraman soos ‘n pro en 2 ure later sit ek voor my kompertjie en sit KLEURVOL aanmekaar. ‘n Lied wat ook later lei na ‘n klompie huiskonserte saam met einste Jakkie en Jannie.

Wat begin het as ‘n website verkoop eindig in ‘n wonderlike avontuur in die wind en sand. Met nog vele musiek, koffie, chai tee en liedjies in die jare daarna wat volg. Daai kitaar teen die muur het my lewe ongetwyfeld verander- as ek hom misgekyk het was my storie dalk heel anders…

 

Huis Paleis

30th June 2017

Huis bou is nie perde koop nie. Baie soos trou. Ek en Bruidegom het nog net een keer baie lank terug die voorreg gehad om te bou en ek moet erken ons was heelparty keer baie spyt dat ons nie liewer  maar eerder ‘n perd gekoop het nie. Dis nie vir elke ou se sak bedoel nie. My bankkaart kry nou nog paniekaanvalle as ek voor hom praat van huisbou.

Maar ‘n eie eie eie huis is darem baie spesiaal. My Groorprins het help spykers inkap en Bruidegom en Broer (my eie persoonlike een) het die huis, van fondamente af tot eindproduk, self gebou.

Die familiesaambouery is natuurlik ‘n storie op sy eie. Sien, by die hek van die huis was ‘n goeie ou outydse bar (daai soort waar die ou local ooms en een tannie op skuld drink en dieselfde karre van vroeg tot laat  elke dag en nag altyd daar vasgenael bly staan)…maar natuurlik onder die skuilnaam Steakhouse.

En natuurlik is daar is gereelde vergaderings gehou in die Steakhouse om die bouery te bespreek. Omdat dit so bitter moeilike projek was het dit soms laat aangehou- dié belangrike noodsaaklike vergaderings. Sommiges het wel vroeg geëindig. Bedoeldende nou vroegoggend. Daai uur wanneer geen ordentlike mens meer die strate moet betree nie.

So het dit gebeur dat Bruidegom en Broer na een van die vroeë oggende, bietjie later daardie oggend moes kombuiskaste insit. (Net ter inligting- ek het baie groothartig aangebied dat die huis nie ‘n kombuis hoef te hê nie- ek het geen gebruik vir so banale vetrek nie!) In alle geval. Die fyner detail het nie regtig gebeur daai oggend nie.

Die spenskas het ‘n elektriese prop ingehad, maar die sirkelsaag wou nie saamwerk nie, so die gat in die kas is bloot met ‘n hamer en baie woede met gepaardgaande kopseer aangebring. Die slaaiwasbak het ook nooit gebeur nie en die pyp wat vir hom aangelê is was tot en met ons trek uit die huis vyf jaar later, met ‘n stuk lap toegehou om die dreinstank binne te hou. Nie noodwendige ‘n suksesvolle oplossing nie moet ek byvoeg.

Na twee jaar het ons ook besef dat die ingenieur of bourekenaar of argitek of wie dit ookal is wat belangrike goed besluit oor hoe die huis gebou moet word, nie noodwendig die skerpste in sy laai was nie en moes ons die hele huis (wat op stilte gebou was) weer oorstilt en versterk om seker te maak dat hy nie in die pragtige wit sand van die Suid Kaap verlore raak nie. Praat van ‘n bodemlose put!!

Die huis hier onder bespreking is al baie jare nie meer ons huis nie, maar ek dink baie gereeld met heimwee terug aan die huis. Want sien, ek was verlief op my kamer. Dit was ‘n absolute toweragtige spasie.

Die huis was ‘n houthuis, so saans as dit afkoel het die huis begin lewendig word. Met geluide en krake en die reuk van die seevog wat uit die mure ontsnap. Omdat die kamer bo was, het al die krake en geluide en reuke ekstra krag gedra. Daar was ‘n groot deur wat uitgeloop het op ‘n stoep en saans het die maan tot teen daai deur kom leun en ons uitgenooi om buite te gaan staan. So asof ons spesiaal was.

Ek het nooit gordyne in die kamer gehang nie, want die son het soggens baldadig deur die venster gebreek en ek het nie die hart gehad om hom te sê om uit te bly nie. En dan as mens die deur elke oggend oopmaak: die wonderlike stank van see en Melkhoutbome. My man het vele kere gevra dat ek asseblief tog óf gordyne moet hang óf van my nudistiese neigings moet ontslae raak. My buurman aan die oorkant was egter amper honderd, so ek het gereken hy kan waaragtig nie meer so vêr sien nie. En as hy kon..wel ek wou nie daaraan dink nie. Gordyne is dus/egter nooit gehang nie.

Die badkamer was deel van die ooplan kamer (‘n punt wat ons later besef het nie soveel praktiese waarde ingehou het vir voornemende kopers soos vir ons nie). Ek het saans in die bad gelê en Bruidegom op die bed en dan het ons gesels totdat ek ten minste drie keer die warm kraan moes oopdraai om die badwater net perfek te hou. En die bad! Die bad was fenominaal! Ek kon plat lê sonder dat my tone die anderkant raak. En in die dae voor waterbeperkings het ek hom volgetap dat die borrels tot onder my ken lê en kraak het.

Dit was ‘n plek waar daar geen geheime was nie. In die somer was dit koel en in die winter warm. Met ‘n ekstra kombers wat altyd reg gestaan het. Teen die muur het ‘n skildery gehang van ‘n stoel wat ‘n universiteitsvriendin wou weggooi en ek toe opgeraap het. Dit was een van haar flops, maar dit was vir my beeldskoon. (Hy’t intussen in daardie einste kamer opgemuf en ek moes onder dwang van hom ontslae raak jare later).

So toe skryf ek ‘n liefdeslied. Dit mag dalk klink asof dit ‘n liefdeslied vir Bruidegom is, maar eintlik is dit ‘n liefdeslief vir die kamer. Want dit was ‘n wonderlike kamer.

Wyle Christa Steyn het eenkeer gesê dis vir haar een van die mooiste liedere wat sy in ‘n lang tyd gehoor het en iets gemompel van hoe mooi die frase oor die ekstra kombers is…dit gebeur nie elke dag dat die vrou wat van die mooiste wysies in die wêreld geskryf het vir ‘n ou so iets sê nie, so die stukkie geskiedenis in die lied lê my natuurlik ook na aan die hart…